SỨ ĐIỆP VIDEO CỦA ĐỨC THÁNH CHA NHÂN DỊP HỘI NGHỊ QUỐC TẾ DO BỘ LOAN BÁO TIN MỪNG – PHÂN BỘ KHỞI ĐẦU LOAN BÁO TIN MỪNG LẦN ĐẦU TỔ CHỨC, PHỐI HỢP VỚI ĐẠI HỌC GIÁO HOÀNG URBANIANA, VỚI CHỦ ĐỀ “KHUÔN MẶT CỦA GIÁO HỘI HOÀN VŨ TẠI TRUNG QUỐC. 100 NĂM KỂ TỪ NGÀY TẤN PHONG CÁC GIÁM MỤC TRUNG QUỐC ĐẦU TIÊN” NGÀY 05/11/2026

WHĐ (06/11/2026) - Sự hiệp nhất không phải là sự đồng nhất, mà là sự hiệp thông trong tính đa dạng. Đây là một trong những tư tưởng được Đức Thánh cha Lêô XIV nhấn mạnh trong Sứ điệp video ngày 05/11/2026, gửi các tham dự viên Hội nghị quốc tế với chủ đề “Khuôn mặt của Giáo hội hoàn vũ tại Trung Quốc: 100 năm kể từ ngày tấn phong các giám mục Trung Quốc đầu tiên”, tổ chức tại Đại học Giáo hoàng Urbaniana, Rôma.

Ngày 28/10/1926, tại Đền thờ Thánh Phêrô, Đức Giáo hoàng Piô XI đã tấn phong sáu giám mục người Trung Quốc. Các ngài đã vượt chặng đường dài từ Thượng Hải đến Rôma để lãnh nhận thiên chức giám mục từ Đấng kế vị Thánh Phêrô.

Nhìn lại biến cố lịch sử này, Đức Thánh cha nhắc đến một nguyên tắc quan trọng của công cuộc truyền giáo: loan báo Tin mừng không thể bị đồng hóa với việc thực dân hóa hay áp đặt những mô hình văn hóa từ bên ngoài. Hạt giống Tin mừng được gieo vào mỗi dân tộc để trổ sinh hoa trái nhờ ân sủng Thiên Chúa. Vì thế, Giáo hội vui mừng đón nhận những nét đặc trưng của các nền văn hóa, đồng thời gìn giữ sự hiệp nhất trong cùng một đức tin.

Đức Thánh cha cũng nhắc lại vai trò của Công đồng Thượng Hải năm 1924 và Đức Tổng Giám mục Celso Costantini trong việc thúc đẩy trao trách nhiệm lãnh đạo các cộng đoàn Giáo hội cho hàng giáo sĩ bản xứ. Đặc biệt, hành trình của sáu vị giám mục Trung Quốc đến Rôma đã trở thành dấu chỉ của sự hiệp thông tông truyền, được thể hiện qua sự hiệp nhất của mỗi giám mục với Giám mục Rôma. Một trăm năm sau, giữa một thế giới còn nhiều xung đột và chiến tranh, Đức Thánh cha mời gọi Giáo hội tiếp tục gìn giữ “kho tàng hiệp thông của Giáo hội, nguồn mạch phong phú trổ sinh điều thiện hảo và hòa bình cho tất cả mọi người.”

Sau đây là toàn văn bản dịch Việt ngữ Sứ điệp video của Đức Thánh cha Lêô XIV nhân dịp Hội nghị quốc tế “Khuôn mặt của Giáo hội hoàn vũ tại Trung Quốc: 100 năm kể từ ngày tấn phong các giám mục Trung Quốc đầu tiên”, ngày 05/11/2026:

SỨ ĐIỆP VIDEO CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
NHÂN DỊP HỘI THẢO QUỐC TẾ DO BỘ LOAN BÁO TIN MỪNG
– PHÂN BỘ KHỞI ĐẦU LOAN BÁO TIN MỪNG
PHỐI HỢP VỚI ĐẠI HỌC GIÁO HOÀNG URBANIANA TỔ CHỨC
“KHUÔN MẶT CỦA GIÁO HỘI HOÀN VŨ TẠI TRUNG QUỐC:
100 NĂM TRUYỀN CHỨC CHO CÁC GIÁM MỤC TRUNG HOA ĐẦU TIÊN”
(Ngày 05 tháng 11 năm 2026)
[Đa phương tiện]

Anh chị em thân mến,

Tôi rất vui mừng được ngỏ lời cùng tất cả anh chị em, những tham dự viên Hội nghị với chủ đề “Khuôn mặt hoàn vũ của Giáo hội tại Trung Quốc”. Hội nghị dành để tưởng nhớ cuộc đời của các giám mục Công giáo Trung Quốc đầu tiên được tấn phong trong thời hiện đại, các ngài đã được tấn phong lên hàng giám mục do chính Đức Giáo hoàng Piô XI cử hành tại Đền thờ Thánh Phêrô, vào ngày 28 tháng 10 năm 1926.

Việc tấn phong các ngài là một biến cố có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ đối với hành trình của Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc, mà còn đối với Giáo hội hoàn vũ, như chính chủ đề hội nghị của anh chị em gợi lên.

Các ngài đã lên tàu từ Thượng Hải để lãnh nhận chức giám mục từ Đấng kế vị thánh Phêrô. Chúng ta có thể tóm kết tâm tình thúc đẩy các ngài lên đường bằng lời của thánh Gioan Avila: “Lạy Chúa, nếu Chúa sai con làm điều Chúa đã làm, xin ban cho con trái tim của Chúa” (Bài giảng 57, 20).

Qua hành trình của các ngài, chúng ta nhận ra hình ảnh ẩn dụ về chặng đường dài mà Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc đã trải qua cho đến ngày hôm ấy, hoa trái của lòng nhiệt thành truyền giáo lớn lao, nét đặc trưng của những năm 1920.

Năm 1919, trong Tông thư Maximum illud, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XV đã nhắc lại nguyên tắc rõ ràng rằng hoạt động truyền giáo của Giáo hội không thể bị đồng hóa với các tiến trình thực dân hóa và việc du nhập những tư tưởng hay mô hình văn hóa từ bên ngoài. Thật vậy, hạt giống Tin mừng trổ sinh tại bất cứ nơi nào được gieo xuống, không phải nhờ vào những chiến lược của con người, nhưng nhờ ân sủng Thiên Chúa. Và Giáo hội, được sinh ra từ sứ mạng và sự loan báo Tin mừng đầu tiên, vui mừng đón nhận những đặc tính và sắc thái riêng của các dân tộc và quốc gia, giữa những người mà Giáo hội được mời gọi làm chứng cho Đức Kitô bằng đức ái.

Năm 1924, tại Công đồng Thượng Hải, Công đồng chung đầu tiên của Giáo hội tại Trung Quốc, nhu cầu cấp thiết đã được đặt ra là phải sớm trao phó trách nhiệm lãnh đạo các cộng đoàn và các đơn vị thuộc Giáo hội cho các linh mục và giám mục bản xứ Trung Quốc. Đề nghị này đã được thúc đẩy bởi chính các giám mục thừa sai là những người đến từ các quốc gia khác, dưới sự hướng dẫn sáng suốt và có tầm nhìn xa của Đức Tổng Giám mục Celso Costantini, Khâm sứ Tòa thánh. Việc khởi xướng và thúc đẩy tiến trình ấy là điều thích hợp nhằm giữ vững sự trung thành với bản chất của Giáo hội, nơi mà sự hiệp nhất không phải là sự đồng nhất, mà là sự hiệp thông trong tính đa dạng (x. Đức Phanxicô, Tiếp kiến chung, ngày 25 tháng 9 năm 2013, số 3).

Trong Dân Thiên Chúa, đức tin chung đón nhận những khác biệt và hội nhập, trong mức độ có thể, những nét đặc trưng của mỗi cá nhân và mỗi dân tộc, với một tầm nhìn rộng mở phản chiếu cách hành động của Thiên Chúa, vì Người kêu gọi mỗi người với những phẩm chất độc đáo của riêng họ. Nhờ đó, Giáo hội sống giữa các dân tộc trong tình bằng hữu và sự đồng cảm đối với những niềm hy vọng cùng những khát vọng cao đẹp của họ. Các Giáo phụ đã từng làm chứng về điều này khi ghi nhận với niềm hân hoan rằng niềm tin vào Chúa Giêsu và hoạt động của Chúa Thánh Thần làm cho những con người thuộc các nền văn hóa, ngôn ngữ, văn minh và dân tộc khác nhau, đôi khi cách xa nhau, trở thành anh chị em với nhau.

Về vấn đề này, gần đây, khi nhắc đến vị giám mục truyền giáo vĩ đại là Thánh Toribio de Mogrovejo, tôi đã có dịp nhấn mạnh rằng không một vị mục tử nào trong Giáo hội có thể tự nhận sứ mạng cho riêng mình, nhưng đón nhận và thực thi sứ mạng trong sự hiệp thông, liên kết với Đấng Kế vị Thánh Phêrô và với tất cả những Đấng Kế vị các Tông đồ khác: tức là các giám mục hiện diện khắp nơi trên thế giới (x. Thư gửi các Giám mục châu Mỹ Latinh và vùng Caribê nhân dịp kỷ niệm 300 năm tuyên thánh cho Thánh Toribio de Mogrovejo, ngày 8 tháng 9 năm 2026).

Dưới ánh sáng đó, thật xúc động khi nghĩ đến sáu vị giám mục tương lai của chúng ta, những người đã thực hiện chuyến hải trình dài từ Thượng Hải đến Rôma để lãnh nhận thiên chức giám mục bên mộ Thánh Tông đồ Phêrô. Các ngài đã vượt qua nửa vòng trái đất để làm chứng cho sự hiệp thông phát xuất từ đức tin của các Tông đồ; dấu chỉ không thể thiếu của sự hiệp thông ấy chính là sự hiệp nhất của từng giám mục với Giám mục Rôma.

Đó là một dấu chỉ tuyệt đẹp, được trao tặng cách tự do, mang lại niềm an ủi; một mối dây liên kết giải phóng, một sự gần gũi khơi dậy niềm tin tưởng; và trên hết, đó là biểu hiện cho mầu nhiệm của Nhiệm Thể Đức Kitô, như Thánh Phaolô VI đã viết trong Kinh Tin Kính của Dân Thiên Chúa (Credo of the People of God), “không có sự sống nào khác ngoài sự sống của ân sủng”. Chính tại đây hiện rõ tính độc đáo duy nhất của Giáo hội khi so sánh với tất cả các hệ thống và tổ chức xã hội, chính trị khác vốn định hình và điều phối đời sống xã hội và sự chung sống giữa các dân tộc.

Trong Thư gửi người Công giáo Trung Quốc (ngày 27 tháng 5 năm 2007), Đức Thánh cha Bênêđictô XVI đã viết: “Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc, nhờ ân sủng đặc biệt của Chúa Thánh Thần, chưa bao giờ bị tước mất thừa tác vụ của các vị Mục tử hợp pháp, là những người đã bảo toàn nguyên vẹn sự kế thừa tông truyền” (số 8).

Những lời của ngài được tiếp nối bởi những lời của Đức Thánh cha Phanxicô: “Người Công giáo Trung Quốc, trong sự hiệp thông với Giám mục Rôma, đang bước đi trong thời đại hiện nay. Trong bối cảnh họ đang sống, họ cũng làm chứng cho đức tin bằng những việc làm của lòng thương xót và bác ái, và qua chứng tá đó, họ thực sự đóng góp cho sự hài hòa trong đời sống chung của xã hội, vào việc xây dựng ngôi nhà chung” (Sứ điệp Video gửi các tham dự viên Hội nghị Quốc tế “100 năm Thượng Hội đồng Thượng Hải: Giữa Lịch sử và Hiện tại”, 21 tháng 5 năm 2024, 3).

Như thế, như vẫn thường xảy ra trong dòng lịch sử dài của Giáo hội, việc nhìn về quá khứ có thể soi sáng cho hiện tại. Một trăm năm trước, hành trình của sáu vị vượt chặng đường dài từ Trung Quốc đến Rôma để trở thành các giám mục của Giáo hội Công giáo đã khơi dậy niềm vui và sự tự hào nơi biết bao đồng bào của họ, đẩy lùi sự hoài nghi, ngờ vực và thù nghịch vào quên lãng. Ngày nay, trong một thế giới bị xâu xé bởi những xung đột và bị nhấn chìm trong các cuộc chiến tranh, Hiền Thê của Đức Kitô vẫn tiếp tục cùng một sứ mạng ấy, cầu nguyện để trước mọi mối đe dọa, Chúa luôn gìn giữ kho tàng hiệp thông của Giáo hội, nguồn mạch phong phú trổ sinh điều thiện hảo và hòa bình cho tất cả mọi người.

Các bạn thân mến, tôi chúc cho công việc của các bạn đạt được nhiều thành quả tốt đẹp và tôi ban phép lành cho các bạn.

Chuyển ngữ từ: vatican.va

Nguồn: hdgmvietnam.com