[Tông du Angola] Đức Thánh Cha chủ sự Thánh lễ tại Quảng trường Saurimo

Vatican News

Trưa ngày 20/4/2026, sau khi dừng lại cầu nguyện và viếng Thánh Thể tại Nhà thờ Chính tòa Đức Mẹ Hồn xác Lên trời, Đức Thánh Cha Lêô XIV đi xe papamobile đến Quảng trường ở thành phố Saurimo để cử hành Thánh lễ trước sự hiện diện tham dự của khoảng 30.000 tín hữu

Trong bài giảng, dựa trên lời Đức Giêsu nhắc nhở dân chúng hãy tìm kiếm Chúa để có lương thực thường tồn đem lại phúc trường sinh, Đức Thánh Cha cảnh giác những động cơ sai lầm khi tìm kiếm Đức Kitô, xem Người như một phương tiện để đạt được một mục đích. Ngài nói: “Điều này xảy ra khi đức tin đích thực bị thay thế bằng những thực hành mê tín, trong đó Thiên Chúa trở thành một ngẫu tượng, chỉ được tìm đến khi chúng ta cần, và bao lâu chúng ta còn cần”.

Đức Thánh Cha nói:

Anh chị em thân mến,

trên khắp thế giới, Giáo hội sống như một dân lữ hành bước theo Đức Kitô, người anh và Đấng Cứu Độ của chúng ta: Người, Đấng Phục Sinh, soi sáng con đường dẫn chúng ta đến cùng Chúa Cha và, nhờ quyền năng của Thánh Thần, thánh hóa chúng ta, để chúng ta biến đổi lối sống của mình theo tình yêu của Người. Đây chính là Tin Tin Vui, là Phúc Âm chảy như dòng máu trong huyết quản, nâng đỡ chúng ta trên hành trình. Một hành trình hôm nay đã đưa tôi đến đây, ở giữa anh chị em! Trong niềm vui và vẻ đẹp của cộng đoàn, quy tụ nhân danh Đức Giêsu, chúng ta hãy lắng nghe với tâm hồn rộng mở Lời cứu độ của Người, bởi Lời ấy giúp chúng ta suy tư về lý do và mục đích khiến chúng ta bước theo Chúa.

Chúng ta tìm Chúa vì lòng biết ơn hay vì lợi ích, vì tính toán hay vì tình yêu?

Thật vậy, khi Con Thiên Chúa nhập thể làm người, Người thực hiện những hành động đầy ý nghĩa để tỏ lộ ý muốn của Chúa Cha: Người chiếu ánh sáng trong bóng tối khi mở mắt cho người mù, ban tiếng nói cho kẻ bị áp bức khi mở lưỡi cho người câm, làm no thỏa cơn đói công lý của chúng ta khi hóa bánh ra nhiều cho người nghèo và người yếu thế. Những ai nghe nói về các việc ấy đều bắt đầu đi tìm Đức Giêsu. Đồng thời, Chúa nhìn thấy trong lòng chúng ta và hỏi liệu chúng ta tìm Người vì lòng biết ơn hay vì lợi ích, vì tính toán hay vì tình yêu. Thật vậy, Người nói với đám đông theo Người: “Các ông đi tìm tôi không phải vì các ông đã thấy dấu lạ, nhưng vì các ông đã được ăn bánh no nê” (Ga 6,26). Những lời của Người vạch trần ý hướng của những ai không mong gặp gỡ một con người, nhưng chỉ muốn tiêu thụ mọi thứ. Đám đông nhìn Đức Giêsu như một phương tiện để đạt được một mục đích, như một người cung cấp dịch vụ. Nếu Người không cho họ thứ gì để ăn, thì những hành động và lời giảng dạy của Người cũng không còn hấp dẫn họ.

Những động cơ sai lầm khi tìm kiếm Đức Kitô

Điều này xảy ra khi đức tin đích thực bị thay thế bằng những thực hành mê tín, trong đó Thiên Chúa trở thành một ngẫu tượng, chỉ được tìm đến khi chúng ta cần, và bao lâu chúng ta còn cần. Ngay cả những ân sủng cao đẹp nhất của Chúa, Đấng luôn chăm sóc dân Người, cũng bị biến thành đòi hỏi, phần thưởng hay công cụ mặc cả, và bị hiểu sai bởi chính những người lãnh nhận. Trình thuật Tin Mừng giúp chúng ta hiểu rằng có những động cơ sai lầm khi tìm kiếm Đức Kitô, đặc biệt khi Người bị coi như một “thầy pháp” hay một bùa may mắn. Ngay cả mục tiêu mà đám đông ấy theo đuổi cũng không thích hợp: họ không tìm một vị Thầy họ yêu mến, nhưng là một thủ lãnh để tôn sùng vì lợi ích riêng.

Chúa không muốn những nô lệ hay khách hàng

Thái độ của Đức Giêsu đối với chúng ta hoàn toàn khác: Người không từ chối sự tìm kiếm thiếu chân thành này, nhưng mời gọi hoán cải. Người không xua đuổi đám đông, nhưng mời gọi mỗi người xét lại điều đang rung động trong lòng họ. Đức Kitô kêu gọi chúng ta đến với tự do: Người không muốn những nô lệ hay khách hàng, nhưng tìm kiếm những anh chị em để Người hiến trọn chính mình cho họ. Để đáp lại tình yêu này bằng đức tin, chỉ nghe nói về Đức Giêsu thôi chưa đủ: cần đón nhận ý nghĩa lời Người. Chỉ thấy những gì Người làm thôi cũng không đủ: cần bước theo và noi theo gương của Người. Chỉ khi chúng ta nhận ra ý muốn của Đấng Cứu Độ, Đấng hiến mình cho chúng ta, trong dấu chỉ tấm bánh được chia sẻ, thì khi đó chúng ta mới tiến gần hơn với cuộc gặp gỡ đích thực với Đức Giêsu, cuộc gặp gỡ trở thành môn đệ của Người, trở thành sứ vụ và phục vụ.

Chúa dạy chúng ta cách đúng đắn để tìm kiếm bánh sự sống

Như thế, lời cảnh báo của Chúa dành cho đám đông trở thành một lời mời gọi: “Các ông hãy ra công làm việc không phải vì lương thực mau hư nát, nhưng để có lương thực thường tồn đem lại phúc trường sinh” (Ga 6,27). Qua những lời này, Đức Kitô chỉ cho chúng ta ân ban đích thực của Người: Người không kêu gọi chúng ta dửng dưng với lương thực hằng ngày mà chính Người ban dồi dào và dạy chúng ta cầu xin trong lời cầu nguyện. Người dạy chúng ta cách đúng đắn để tìm kiếm bánh sự sống, lương thực nâng đỡ chúng ta mãi mãi. Khát vọng của đám đông như thế được đáp lại bằng một câu trả lời còn lớn lao và bất ngờ hơn: Đức Giêsu không ban cho chúng ta thứ lương thực sẽ cạn, nhưng là tấm bánh không làm chúng ta hư mất, bởi đó là lương thực của sự sống đời đời.

Đức Kitô đang sống! Người là Đấng Cứu Độ của chúng ta

Ân sủng của Người soi sáng hiện tại của chúng ta: ngày nay, chúng ta thấy nhiều khát vọng của con người bị bạo lực làm thất vọng, bị kẻ mạnh khai thác và bị của cải đánh lừa. Khi bất công làm băng hoại con tim, lương thực của mọi người trở thành tài sản của một số ít. Trước những sự dữ này, Đức Kitô lắng nghe tiếng kêu của các dân tộc và canh tân lịch sử của chúng ta: Người nâng chúng ta dậy từ mọi sa ngã, Người an ủi chúng ta trong mọi đau khổ, Người khích lệ chúng ta trong sứ vụ. Như bánh hằng sống mà Người luôn ban cho chúng ta là Thánh Thể, lịch sử của Người không có kết thúc, và vì thế Người loại bỏ sự tận cùng, tức là cái chết, khỏi lịch sử của chúng ta, lịch sử mà Đấng Phục Sinh mở ra bằng quyền năng Thánh Thần. Đức Kitô đang sống! Người là Đấng Cứu Độ của chúng ta. Đây là Phúc Âm chúng ta loan báo, làm cho mọi dân tộc trên trái đất trở thành anh em. Đây là lời loan báo biến tội lỗi thành ơn tha thứ. Đây là đức tin cứu độ sự sống!

Chúng ta không được tạo thành để chết. Chúng ta không được sinh ra để trở thành nô lệ

Vì thế, chứng tá Phục Sinh trước hết nói về Đức Kitô, Đấng đã chịu đóng đinh và đã sống lại, nhưng chính vì thế cũng nói về chúng ta: trong Người vang lên lời loan báo về sự phục sinh của chúng ta. Chúng ta không được tạo thành để chết. Chúng ta không được sinh ra để trở thành nô lệ, cũng không để bị hư nát thân xác hay tâm hồn: mọi hình thức áp bức, bạo lực, khai thác và dối trá đều phủ nhận sự phục sinh của Đức Kitô, ân ban cao cả của sự tự do của chúng ta. Sự giải thoát khỏi sự dữ và cái chết này không chỉ xảy ra vào ngày tận thế, nhưng ngay trong lịch sử hằng ngày. Chúng ta phải làm gì để đón nhận ân ban ấy? Chính Phúc Âm dạy chúng ta: “Việc Thiên Chúa muốn các ông làm là tin vào Đấng Người đã sai đến” (Ga 6,29). Vâng, chúng con tin! Hôm nay, cùng nhau, chúng con tuyên xưng điều đó cách mạnh mẽ và với lòng biết ơn hướng về Chúa, lạy Đức Giêsu. Chúng con muốn bước theo và phục vụ Chúa nơi tha nhân: Lời của Chúa là quy tắc sống, là tiêu chuẩn chân lý cho chúng con.

Chúa luôn bước đi cùng nhịp với chúng ta

“Hạnh phúc thay ai biết vâng theo luật pháp Chúa Trời” (x. Tv 119/118,1): chúng ta đã hát như thế trong Thánh vịnh. Anh chị em thân mến, chính Chúa vạch ra con đường cho hành trình này, chứ không phải những nhu cầu cấp bách hay trào lưu nhất thời. Vì thế, khi bước theo Đức Giêsu, hành trình của Giáo hội luôn là một “công nghị của sự phục sinh và hy vọng” (Tông huấn Ecclesia in Africa, 13), như thánh Gioan Phaolô II đã khẳng định trong Tông huấn dành cho Phi Châu: chúng ta hãy tiếp tục tiến bước theo hướng đi khôn ngoan này! Với Phúc Âm trong lòng, anh chị em sẽ có can đảm trước khó khăn và thất vọng: con đường Thiên Chúa mở ra cho chúng ta không bao giờ mất đi. Thật vậy, Chúa luôn bước đi cùng nhịp với chúng ta, để chúng ta có thể tiến bước trên đường của Người: chính Đức Kitô ban định hướng và sức mạnh cho hành trình, một hành trình mà chúng ta muốn ngày càng học sống đúng như bản chất của nó, nghĩa là mang tính hiệp hành.

Giáo hội cũng loan báo Tin Mừng qua chứng tá đời sống

Đặc biệt, “Giáo hội loan báo Tin Mừng không chỉ qua việc công bố lời đã lãnh nhận từ Chúa, nhưng còn qua chứng tá đời sống, nhờ đó các môn đệ Đức Kitô làm chứng cho đức tin, đức cậy và đức mến nơi họ” (ibid., 55). Khi chia sẻ Thánh Thể, bánh ban sự sống đời đời, chúng ta được mời gọi phục vụ dân tộc của mình với lòng tận hiến, để nâng con người đứng dậy sau mọi sa ngã, tái xây dựng những gì bạo lực phá hủy, và vui tươi chia sẻ tình huynh đệ. Qua chúng ta, sức năng động của ân sủng Thiên Chúa sinh hoa trái tốt đẹp, nhất là trong nghịch cảnh, như gương của thánh Stêphanô, vị tử đạo tiên khởi (x. Cv 6,8-15).

Anh chị em thân mến, chứng tá của các thánh tử đạo và các thánh khích lệ và thúc đẩy chúng ta bước đi trên con đường hy vọng, hòa giải và hòa bình, nơi ân ban của Thiên Chúa trở thành sự dấn thân của con người trong gia đình, trong cộng đoàn Kitô hữu và trong xã hội. Khi cùng nhau bước đi dưới ánh sáng Phúc Âm, Giáo hội tại Angola lớn lên trong sự phong nhiêu thiêng liêng bắt nguồn từ Thánh Thể và tiếp tục trong việc chăm sóc toàn diện mỗi con người và toàn dân. Đặc biệt, sức sống của các ơn gọi mà anh chị em đang cảm nghiệm là dấu chỉ của việc đáp lại ân ban của Chúa, Đấng luôn ban dư dật cho những ai đón nhận với tâm hồn trong sạch. Nhờ Bánh Sự Sống mới mà chúng ta cùng chia sẻ hôm nay, chúng ta có thể tiếp tục cuộc hành trình hướng tới Nước Thiên Chúa của toàn thể Giáo hội, nơi ánh sáng là đức tin và huyết mạch là lòng bác ái.

Kết thúc Thánh lễ, Đức Thánh Cha từ giã Saurimo và trở về thủ đô Luanda.