Các nữ tu Đa Minh dấn thân đối thoại liên văn hóa tại Buryatia

Buryatia là trái tim của vùng Siberia thuộc châu Á và là vùng đất của những tương phản khắc nghiệt: cái lạnh âm 40 độ cùng tồn tại với sự ấm áp và lòng hiếu khách của người dân địa phương; các tu viện Phật giáo và những nơi thờ tự theo truyền thống shaman đứng cạnh các nhà thờ Kitô giáo. Trong bức tranh đa dạng về các dân tộc và tôn giáo này, các nữ tu Đa Minh không chỉ trở thành một dấu chỉ hữu hình của Chúa Giêsu Kitô, mà còn là một thành phần tích cực trong cuộc đối thoại liên văn hoá.

Sr. Elena Isachenko SMCB

Các Nữ tu Dòng Đa Minh bắt đầu sứ vụ tại đây vào năm 2000. Sơ Bernadetta Gratkowska, OP, nhớ lại: “Vào thời gian đầu của sứ vụ, chúng tôi là một hình ảnh quá khác thường đối với người dân địa phương đến nỗi họ chạy ra khỏi các cửa hàng chỉ để nhìn các nữ tu đi trên đường phố.”

Tỉnh Buryatia có diện tích tương đương với nước Đức và có hơn 100 nhóm sắc tộc, trong đó có những dân tộc bản địa nhỏ bé độc đáo như người Soyot và Evenk.

Ở đây lạnh, và không chỉ ở bên ngoài

Những bước đầu tiên của sứ vụ mới không hề dễ dàng. Các nữ tu đến từ Ba Lan phải thích nghi với khí hậu khắc nghiệt của vùng Siberia và với thực tế rằng ở đây cái lạnh không chỉ ở bên ngoài. Sơ Bernadetta kể: “Tôi nhớ rất rõ mùa đông đầu tiên của mình ở Siberia. Suốt tháng Giêng, nhiệt độ xuống tới -45°C. Hệ thống sưởi của thành phố bị hỏng. Trong căn hộ, nhiệt độ dao động từ -12°C đến +4°C; chúng tôi phải đi lại trong nhà với áo khoác.”

Cộng đoàn Công giáo tại Ulan-Ude – thủ phủ của Buryatia – đã trải qua số phận giống như nhiều cộng đoàn Công giáo khác tại Liên Xô cũ. Nhà thờ giáo xứ được xây dựng vào năm 1907 đã bị phá hủy trong thời kỳ đàn áp của chế độ Xô viết. Trong nhiều năm, các tín hữu bị tước mất cơ hội công khai tuyên xưng đức tin.

Năm 2003, chính quyền nước cộng hòa đã cấp một khu đất để xây dựng một nhà thờ Công giáo; công trình được hoàn thành chỉ hai năm sau đó. Kể từ đó, cây thánh giá trên nhà thờ một lần nữa trở thành dấu chỉ sự hiện diện của Kitô giáo tại nơi này.

“Khadak” – Một truyền thống Buryat trong cộng đoàn Kitô giáo

Việc loan báo Đức Kitô tại một vùng đa sắc tộc với những cội nguồn Phật giáo và shaman cổ xưa ngay từ đầu đã mang tính chất của một cuộc đối thoại.

Sự tò mò ban đầu dần nhường chỗ cho việc khám phá những giá trị chung. Các điều răn Kitô giáo về tình yêu thương người thân cận vang vọng với nguyên tắc bất bạo động của Phật giáo. Văn hóa truyền thống Buryat dành sự kính trọng sâu sắc đối với gia đình và người cao tuổi.

Trong bầu khí đối thoại hòa bình, các tôn giáo khác nhau làm phong phú lẫn nhau, cùng hướng đến một mục tiêu chung: chăm lo cho phẩm giá con người.

Theo thời gian, một số truyền thống Buryat đã bén rễ vững chắc trong đời sống của các cộng đoàn Công giáo. Một trong những truyền thống đó là “khadak”. Đây là một hình thức chào đón đặc biệt thể hiện sự tôn trọng sâu sắc, trong đó một chiếc khăn lụa và kumis (sữa ngựa lên men) được trao tặng cùng với một cái cúi chào.

Đó chính là cách các vị khách được đón tiếp tại giáo xứ Công giáo Ulan-Ude cũng như tại cộng đoàn đan tu của các nữ tu Đa Minh.

Màu sắc của khadak có ý nghĩa rất quan trọng và nhấn mạnh sự tôn trọng đối với vị khách. Chẳng hạn, màu xanh tượng trưng cho bầu trời và sự tinh tuyền, màu đỏ là dấu hiệu của sự ấm áp tâm hồn, còn màu trắng tượng trưng cho những việc lành và lòng quảng đại.

Sứ vụ như một lời mời gọi đối thoại

Ngay từ đầu sứ vụ, công việc mục vụ của các nữ tu đã trở thành một lời mời gọi đối thoại về các giá trị Tin Mừng. Việc giúp đỡ những người túng thiếu khiến nhiều người, đặc biệt là những người không theo tôn giáo, cảm thấy ngạc nhiên. Họ hỏi: “Tại sao các sơ lại giúp những người mà các sơ thậm chí không quen biết?”

Các nữ tu trả lời rằng các chị nhìn thấy Khuôn Mặt của Đức Kitô nơi những người nghèo khổ. Câu trả lời này khơi lên những câu hỏi mới. Và từ đó, những cuộc trò chuyện về đức tin, phẩm giá con người và Tin Mừng bắt đầu.

Ngay từ đầu, sứ vụ của các nữ tu đã tập trung vào việc giúp đỡ trẻ em thuộc những gia đình nghèo và có hoàn cảnh khó khăn. Sơ Bernadetta nói: “Các em không chỉ tìm đến chúng tôi để nhận một miếng bánh mì, mà trên hết là để được đón tiếp nồng hậu và cảm nhận sự an toàn. Chúng tôi tổ chức nhiều lớp học và hoạt động khác nhau để các em có thể phát triển tài năng, đồng thời giúp các em trong việc học tập.”

Cho đến ngày nay, các nữ tu vẫn chăm sóc trẻ em và người trẻ, giúp các em chuẩn bị lãnh nhận các bí tích. Một sứ vụ đặc biệt khác cũng đã trở thành một phần quan trọng trong hoạt động của các sơ: chăm sóc những người bệnh và đồng hành thiêng liêng với họ tại đơn vị chăm sóc giảm nhẹ của bệnh viện thành phố.

Giáo xứ Công giáo tại Ulan-Ude có khoảng một trăm giáo dân thường xuyên; một nửa trong số đó là người Buryat, bên cạnh người Nga và những hậu duệ của người Ba Lan và Litva.

Phân hội Buryat của Dòng Ba Đa Minh

Theo thời gian, cuộc đối thoại liên văn hóa đạt đến một chiều sâu hơn. Các giáo dân cảm thấy mong muốn chia sẻ đặc sủng của thánh Đa Minh và biến đặc sủng ấy thành một phần trong đời sống hằng ngày của mình.

Điều này đã dẫn đến sự hình thành Dòng Ba Đa Minh tại Buryatia. Những ứng viên đầu tiên là người Buryat; sau đó, một phụ nữ trẻ đến từ Mông Cổ gia nhập, tiếp theo là những người nam và nữ người Nga.

Trong đời sống của mình, họ cố gắng thể hiện lý tưởng Đa Minh: chiêm niệm dẫn đến việc làm chứng cho Đức Kitô.

Mỗi tháng, các thành viên Dòng Ba Đa Minh gặp nhau để cùng cầu nguyện và suy niệm.

Buryatia – Một bức tranh khảm trong đó mỗi mảnh ghép đều quan trọng

Buryatia là một bức tranh khảm rộng lớn và tuyệt đẹp gồm các nền văn hóa và dân tộc được Thiên Chúa tạo dựng. Cộng đoàn Công giáo tại vùng đất này chỉ là một mảnh nhỏ trong mô hình tuyệt mỹ ấy.

Sơ Bernadetta nói: “Đời sống truyền giáo của tôi đã dạy tôi rằng mỗi một con người đều quan trọng. Nhiều người thường không biết phải thực hiện bước đầu tiên hướng về đức tin như thế nào. Vì thế, điều rất quan trọng là dành sự quan tâm cho họ.

Trong văn hóa Buryat, dành thời gian cho một người là dấu chỉ của sự tôn trọng. Tôi nghĩ đây chính là chứng tá mà cộng đoàn Công giáo nhỏ bé của chúng tôi có thể chia sẻ với Giáo hội hoàn vũ: mỗi người đều quan trọng.”

 Nguồn:vaticannews.va