Thư gửi anh chị em Giáo chức Công giáo nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026

16/11/2026
54
Header


THƯ GỬI ANH CHỊ EM GIÁO CHỨC CÔNG GIÁO NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20/11/2026

WGPVL (15/11/2026) – Ngày 15 tháng 11 năm 2026, Đức cha Phêrô Huỳnh Văn Hai, Chủ tịch Ủy ban Giáo dục Công giáo đã viết thư gửi anh chị em giáo chức Công giáo nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026. Sau đây là toàn văn bức thư của Đức cha Phêrô:

ỦY BAN GIÁO DỤC CÔNG GIÁO

trực thuộc

Hội đồng Giám mục Việt Nam

THƯ GỬI ANH CHỊ EM GIÁO CHỨC CÔNG GIÁO

NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20.11.2026

Quý Thầy Cô giáo thân mến, vào ngày 31 tháng 10 năm 2025, tại quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo hoàng Lêô XIV của chúng ta đã mở đầu lời chào với các nhà giáo dục bằng một cái nhìn và cách nói đầy trang trọng: “Như chúng ta biết, Giáo hội là Mẹ và Thầy dạy (x. Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII, Thông điệp Mater et Magistra, 15/5/1961, 1), và chính anh chị em góp phần diễn tả khuôn mặt ấy của Giáo hội cho biết bao học sinh, sinh viên mà anh chị em đang tận tâm giáo dục”. Lời chào ấy làm cho tôi nhớ lại và xác tín hơn nữa những điều mà chúng ta đã nhắc bảo nhau từ nhiều năm nay: là một Giáo viên Công giáo, ngoài việc sống đạo đức theo đức tin Kitô giáo, chúng ta còn phải sống gương mẫu để truyền bá Tin mừng, qua việc đồng hành và dạy dỗ các em học sinh những kiến thức cơ bản về đời sống của một con người chân thật. Hơn ba thập kỷ qua, thế giới đã chọn ngày mùng 5 tháng 10 để nhắc nhở nhau vai trò của nhà giáo, tri ân và tôn vinh những đóng góp to lớn của thầy cô đối với giáo dục và sự phát triển của nhân loại. Riêng tại Việt Nam chúng ta, với truyền thống sâu nặng của đạo Hiếu, ngày lễ này được mừng cách đặc biệt vào ngày 20 tháng 11 sắp tới. Nhân dịp này, với lòng quý mến và biết ơn, tôi xin gửi lời chào thân ái và chúc mừng tất cả quý nhà giáo tại Việt Nam, những người tận tâm không ngừng để kiến tạo tương lai cho các con em học sinh, theo tinh thần mà Thánh Phaolô đã dạy: “Được ơn phục vụ, thì phải phục vụ. Ai dạy bảo, thì cứ dạy bảo” (Rm 12, 7). Cũng trong dịp này, cùng với những suy tư của các học giả, tôi muốn chia sẻ đến quý thầy cô một ít suy nghĩ về sứ mệnh giáo dục mà chúng ta đang thi hành.

I. Lợi ích của việc giáo dục

Nếu dùng tiêu đề này như một từ khóa để tra cứu, chúng ta sẽ nhận được rất nhiều kết quả đầy tích cực, nhưng ở đây, trong tinh thần và ơn gọi của một giáo chức Kitô giáo, chúng ta đang dấn thân cho một nền giáo dục được khơi nguồn và thúc đẩy bởi đức tin. Trong môi trường này, chúng ta đều nhận ra những lợi ích cao quý của việc giảng dạy theo giáo huấn của Giáo hội. Đó cũng là điều mà Thánh Phaolô đã khẳng định với cộng sự viên thân tín Timôthêô của mình: “Tất cả những gì viết trong Sách thánh đều do Thiên Chúa linh hứng, và có ích cho việc giảng dạy, biện bác, sửa dạy, giáo dục để trở nên công chính” (2 Tm 3, 16). Tuy nhiên, những điều ấy không phải dễ dàng được áp dụng trong xã hội hôm nay, kể cả những nơi có truyền thống đức tin Kitô giáo lâu đời. Trong những ngày qua, thật đau buồn trước thảm cảnh xảy ra tại Pháp và đang có chiều hướng lan rộng đến các nước Âu Châu. Giám mục Évreux, Đức cha Olivier de Cagny, kêu gọi giới trẻ hãy lựa chọn con đường đối thoại. Ngài xem những căng thẳng này là dấu hiệu của sự bất ổn sâu sắc và nhấn mạnh vai trò của giáo dục và đức tin. Có thể người ta không đọc hết được các nguyên nhân, nhưng chắc chắn rằng, ai cũng nhận ra một sự tương phản rất lớn giữa cảnh tượng đầy lo sợ này và những gì đã nhìn thấy trong chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Lêô XIV vừa qua, một chuyến viếng thăm mang thông điệp hòa bình. Chứng kiến những câu chuyện của Pháp quốc hôm nay, chúng ta, những Kitô hữu và các nhà giáo dục thấy rõ thêm rằng: có một con đường rất quan trọng dẫn đến hòa bình, đó chính là giáo dục. Đối mặt và nói không với bạo lực, nhất định người trẻ phải được giáo dục. Chúng ta hãy cầu nguyện thật nhiều, để tình trạng này sớm chấm dứt và đừng lây lan. Vậy điều nào cần phải được chú ý trong giáo dục Kitô giáo?

II. Học và dạy về Chúa Giêsu

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong tư tưởng giáo dục của Đức Giáo hoàng Phanxicô, là việc đặt Chúa Giêsu làm trung tâm của mọi hoạt động giáo dục. Điều này không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn là một triết lý giáo dục sâu sắc, khẳng định rằng việc phát triển con người không thể tách rời khỏi đời sống tâm linh và mối quan hệ với Thiên Chúa. Khi nói chuyện với các nhà giáo dục Dòng Tên, Ngài nói rằng: “Chúa Giêsu không chỉ là một phần của giáo dục, mà phải là trung tâm của mọi giáo dục Kitô giáo” (Lm. Giuse Phạm Đình Ngọc SJ, Giáo dục Kitô giáo theo Đức Giáo hoàng Phanxicô, WHĐ 18/9/2024). Là người đồng hành với người trẻ trong sứ mạng giáo dục, không thể khác đi được, chúng ta phải trao cho các em rất nhiều thứ: kiến thức phổ thông, ứng xử nhân văn, đạo đức làm người,… nhưng đừng quên dạy về Chúa Giêsu.

Biết rằng sẽ có rất nhiều lý do, nội tại lẫn ngoại tại, hình thành nên những trở ngại nhất định cho việc thi hành sứ mạng giáo dục như Giáo hội mong muốn, nhưng không vì thế mà chúng ta thoái thác hay lơ là. Cả hai thái độ này đều có nguy cơ làm biến chất dần sứ mạng căn bản của một giáo chức Công giáo. Hãy kiên nhẫn dành thêm chút thời gian để đọc và tìm hiểu trong Kinh thánh, để có thể học về Chúa Giêsu, người Thầy cao nhất của chúng ta, nhằm dạy các sinh viên học sinh khi có cơ hội, bởi vì chỉ có Chúa Giêsu mới có những giáo huấn đáng tin cậy, đáng được học hỏi và đem ra thực hành. Đồng thời, ta cũng có thể học được cách giáo dục bằng những lời dạy đơn giản như chính Ngài đã làm qua những dụ ngôn trong Phúc âm. Chúng ta hãy thử đọc lại dụ ngôn người gieo giống. “Trong khi người ấy gieo, thì có những hạt rơi xuống vệ đường, chim chóc đến ăn mất. Có những hạt rơi trên nơi sỏi đá, chỗ đất không có nhiều; nó mọc ngay, vì đất không sâu…” (Mt 13, 4-5).

1. Nếu phải liệt kê ra những thử thách trong việc giảng dạy Phúc âm, các anh chị sẽ giải thích những câu này như thế nào? Hạt giống Phúc âm rơi vào những vùng đất khác nhau, tượng trưng cho những người chưa sẵn sàng hoặc không có môi trường tốt để tiếp nhận những hạt giống này. Theo cách diễn đạt của dụ ngôn này, hạt giống Phúc âm đã được gieo vào tâm hồn của họ. Thế nhưng, có phải tất cả đều là những mảnh đất tốt, tất cả đều muốn giữ lại nghiên cứu Phúc âm để sống hay không? Đời sống đức tin của chúng ta đang thuộc loại đất nào?

2. Chúng ta có thể học được điều gì từ câu chuyện này? Người gieo hạt nỗ lực hoàn thành phận vụ của mình, dù biết rằng sẽ có những hạt giống không có cơ hội trổ sinh hoa trái. Khi chấp nhận để cho hạt giống rơi vào những vị trí đầy rủi ro, người ấy cũng nhận thức rằng, sự thành công không hoàn toàn lệ thuộc vào những tiên liệu hay tài năng của cá nhân, mà còn ở nhiều yếu tố khác, như Thánh Phaolô đã nhìn nhận: “Tôi trồng, Apôlô tưới, nhưng chính Thiên Chúa cho mọc lên” (1 Cr 3,6). Anh chị em có nhận ra mình là hình ảnh của người gieo giống trong câu chuyện này không? Nếu đúng như vậy, thì phải chăng những phẩm chất sau đây chúng ta cần phải học lấy: tin tưởng, bao dung, hào phóng, hy vọng.

III. Ước mong từ Giáo hội

Nhân kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn về Giáo dục Kitô giáo của Công đồng Vaticanô II, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã ban hành một Tông thư với tựa đề “Vẽ nên những bản đồ mới của hy vọng”, như một tái định hướng thật đẹp cho giáo dục Kitô giáo hôm nay. Chúng ta có thể đọc thấy nơi tông thư những điều đáng suy nghĩ này: Nơi nào các cộng đồng giáo dục để cho mình được lời Chúa Kitô dẫn dắt, họ không lùi bước. Họ không dựng lên những bức tường, mà xây dựng những cây cầu. Giáo dục Kitô giáo phải là “nơi trái tim đối thoại với trái tim”, là nơi “nghi ngờ không bị loại trừ, nhưng được đồng hành”. Tách rời khát vọng và con tim khỏi tri thức: điều đó sẽ phá vỡ con người. Khi đề cập đến thách đố của môi trường kỹ thuật số, Đức Giáo hoàng Lêô XIV mở rộng những hiểu biết trong văn kiện năm 1965 (Tuyên ngôn về Giáo dục Kitô giáo, Gravissimum educationis) nói: “Công nghệ phải phục vụ con người chứ không thay thế con người…”. Công nghệ phải làm phong phú quá trình học tập chứ không làm nghèo đi các mối tương quan và cộng đồng”. Ngài mời gọi có thêm những sáng tạo mục vụ trong lĩnh vực mới mẻ này, đặc biệt tránh mọi thái độ kỳ thị công nghệ. Ngài khẳng định: “Tiến bộ kỹ thuật là một phần trong kế hoạch sáng tạo của Thiên Chúa” (x. Báo La Croix, 28/10/2025).

Suy nghĩ thêm về những điều này, tôi ước mong cho quý Thầy Cô giáo lẫn Sinh viên Học sinh, hãy luôn cố gắng học tập để có sự khôn ngoan đến từ Chúa, một sự khôn ngoan mà Salômôn luôn trăn trở và khát vọng vươn tới, không phải để khoe khoang với mọi người, nhưng là được trở nên bạn hữu với Thiên Chúa, vì đã tiếp nhận những lời dạy dỗ bảo ban. Ông tuyệt đối tin rằng: có sự khôn ngoan, mọi sự tốt lành sẽ đến với mình. Sự khôn ngoan là kho báu vô tận cho con người (x. Kn 7, 11-14). Ngược lại, tôi cũng đọc được từ sách Châm Ngôn một kinh nghiệm rằng: khi tôi đã ghét bỏ lời nghiêm huấn và lời sửa dạy. Tôi chẳng vâng theo các bậc thầy, không để tai nghe những người dạy dỗ. Tôi suýt chịu bao nỗi khốn cùng ở ngay giữa cộng đoàn và hội nghị (x. Cn 5, 11-14). Xin Chúa ban cho tất cả chúng ta sự khôn ngoan của Ngài, để chúng ta có được cuộc sống tốt đẹp như Ngài mong muốn.

Quý Thầy Cô giáo thân mến, hướng về ngày Nhà giáo Việt Nam 2026, tôi chân thành gửi lời cảm ơn đến quý Thầy Cô, những người đã kiên trì cống hiến, dành nhiều tâm huyết và năng lực của mình, để chuyển tải tri thức và con tim đến cho các môn sinh. Tôi mượn lời khuyên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, để chúc tất cả quý Thầy Cô luôn viên mãn trong sứ mạng của một giáo chức Công giáo. Ngài nói rằng: “Trường học Công giáo phải là một môi trường mà đức tin, văn hóa và cuộc sống đan xen vào nhau. Nó không chỉ đơn thuần là một thể chế, mà là một cộng đồng sống động, nơi mà tầm nhìn Kitô giáo thấm nhuần mọi môn học và mọi tương tác…” (x. Báo La Croix, 28/10/2025).

Chúc quý Thầy Cô luôn an bình mạnh khỏe, tìm thấy niềm vui và hạnh phúc trong sứ mạng của người lái đò Kitô giáo. Nguyện xin ơn Chúa luôn đồng hành, giúp quý Thầy Cô trở thành những nhà giáo gương mẫu về đạo đức và cách sống, để giáo dục các môn sinh được giao phó cho mình, trở thành những người mang lại lợi ích cho gia đình, xã hội và Giáo hội.

Thân ái trong Chúa Kitô.

Vĩnh Long, ngày 15 tháng 11 năm 2026.

+ Phêrô Huỳnh Văn Hai

Giám mục Giáo phận Vĩnh Long

Chủ tịch Ủy Ban Giáo Dục Công giáo

Nguồn: giaophanvinhlong.net