VƯỢT LÊN TRÊN KÝ ỨC: QUỸ VATICAN CHUYỂN TRAO SỨ MỆNH CỦA THÁNH GIOAN PHAOLÔ II CHO THẾ HỆ MỚI

Chuyển ngữ: Lm. Titô Trần Nguyên Lãm

WHĐ (10/9/2026) - Quỹ Vatican Gioan Phaolô II sẽ kỷ niệm 45 năm thành lập tại Rôma từ ngày 19 đến 22/10, quy tụ các thành viên trong cộng đồng quốc tế của Quỹ và kết thúc bằng buổi tiếp kiến riêng với Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Theo ban tổ chức, trọng tâm không chỉ là tôn vinh di sản của Thánh Gioan Phaolô II, nhưng còn cho thấy di sản ấy tiếp tục tác động đến cuộc sống con người qua những hoạt động cụ thể, đặc biệt là việc tạo cơ hội giáo dục cho người trẻ.

Quỹ được Thánh Gioan Phaolô II thành lập năm 1981, đúng ba năm sau cuộc bầu chọn lịch sử đưa ngài lên ngôi Giáo hoàng, nhằm hỗ trợ những hoạt động liên quan đến việc chăm lo cho con người, đặc biệt là người trẻ, sinh viên và khách hành hương, cũng như các hoạt động nghệ thuật và văn hóa.

Chương trình học bổng của Quỹ tại Đại học Công giáo Lublin, Ba Lan, thường được gọi là KUL – nơi cha Karol Wojtyła, sau này là Đức Hồng y, đã phụ trách Bộ môn Đạo đức học thuộc Khoa Triết học trong gần một phần tư thế kỷ – cung cấp cho sinh viên chỗ ở, các bữa ăn, chương trình đào tạo và việc học tập trong suốt thời gian theo học.

Theo Quỹ, hơn 1.100 sinh viên và hơn 40 nghiên cứu sinh tiến sĩ đã hoàn thành chương trình. Mỗi năm, Quỹ dành hơn 500.000 euro (581.000 USD) cho chương trình này.

Giúp con người phát triển toàn diện

Gloria Nwagana lần đầu tiên biết đến Thánh Gioan Phaolô II tại giáo xứ của mình, Nhà thờ Chính tòa Thánh Tâm Chúa Giêsu ở Tashkent, thủ đô Uzbekistan.

Nhiều năm sau, khi trở thành sinh viên nhận học bổng của Quỹ Vatican Gioan Phaolô II, cô nhận ra rằng những lời của ngài không còn đơn thuần thuộc về lịch sử. Chúng đã trở thành một phần trong chính câu chuyện cuộc đời cô.

Gloria Nwagana, sinh viên nhận học bổng của Quỹ Vatican Gioan Phaolô II, nhận bằng trong lễ tốt nghiệp tại Đại học Công giáo Lublin, Ba Lan. Đến từ Uzbekistan, cô cho biết Quỹ không chỉ hỗ trợ việc học tập mà còn mang đến một cảm nghiệm sâu sắc về cộng đoàn, được gợi hứng từ di sản của Thánh Gioan Phaolô II. (Ảnh OSV News/Quỹ Vatican Gioan Phaolô II)

Nwagana nộp đơn vào KUL và chương trình học bổng của Quỹ trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Mặc dù được nhận, những hạn chế đi lại khiến cô phải ở lại Uzbekistan và hoàn tất năm học đầu tiên bằng hình thức trực tuyến, trước khi lên đường sang Ba Lan.

Khi đặt chân đến quê hương của Đức Giáo Hoàng, Quỹ đối với cô không còn chỉ là một nguồn hỗ trợ tài chính cho việc học. Cô nói với OSV News: “Quỹ cho tôi cơ hội trở thành một phần của một cộng đoàn và của một công trình lớn lao do Đức Gioan Phaolô II khởi xướng. Vì nhiều lý do khác nhau, mỗi người chúng tôi không phải lúc nào cũng có thể về nghỉ lễ với những người thân yêu, nên vào những dịp ấy, chúng tôi đã tạo nên một gia đình của Quỹ.”

“Một gia đình”, theo cảm nhận của các sinh viên

Cảm thức về một gia đình trở nên đặc biệt quan trọng đối với Nwagana khi cha cô qua đời ngay trước chuyến đi Rôma do Quỹ hỗ trợ. Cô muốn hủy chuyến đi, nhưng mẹ cô nhất quyết khuyên cô hãy đến Thành đô Vĩnh cửu.

Nwagana nói với OSV News: “Đến hôm nay, tôi vẫn rất biết ơn mẹ vì điều đó. Điều đặc biệt quan trọng đối với tôi là sự nâng đỡ mà tôi nhận được từ Quỹ trong thời gian khó khăn ấy – trên hết là lời cầu nguyện và cảm giác rằng tôi không đơn độc.”

Hiện nay, sau khi hoàn tất bằng thạc sĩ, Nwagana sống tại Poznan, Ba Lan và làm việc trong lĩnh vực giáo dục. Cô cho biết Quỹ đã dạy cô biết sống tự lập và cởi mở với người khác – những phẩm chất mà giờ đây cô vận dụng trong công việc với người trẻ.

Thánh Gioan Phaolô II ôm một người trẻ trong Thánh lễ bế mạc ngày Giới trẻ thế giới tại Denver năm 1993. (Ảnh OSV News/Joe Rimkus Jr.)

Việc được lớn lên trong tinh thần giáo huấn của Đức Gioan Phaolô II cũng đã vun đắp nơi cô ý thức trách nhiệm – biết “đòi hỏi chính mình, ngay cả khi người khác không đòi hỏi nơi mình”, như cô diễn ý lời của Thánh Gioan Phaolô II tại Đền thánh Đức Mẹ Jasna Góra ở Czestochowa năm 1983.

“Người thừa kế tự nhiên” triều đại Giáo hoàng Gioan Phaolô II

Đức ông Pawel Ptasznik, Chủ tịch Quỹ và là người từng cộng tác lâu năm với Đức Gioan Phaolô II tại Vatican, nói với OSV News rằng nhiệm vụ chính của Quỹ là truyền lại cho các thế hệ tương lai di sản của vị Giáo hoàng và những giá trị của triều đại ngài.

Theo Đức ông, sứ mệnh ấy là chuyển trao những giá trị của vị Giáo hoàng quá cố bằng hành động chứ không phải bằng sự hoài niệm: “không phải bằng những câu chuyện, giai thoại hay ký ức, nhưng bằng những công việc cụ thể.” Điều này có nghĩa là tiếp tục hỗ trợ những lĩnh vực vốn nằm trong tầm nhìn ban đầu của Đức Gioan Phaolô II dành cho Quỹ. Trung tâm của tầm nhìn ấy là xác tín được ngài diễn tả trong thông điệp đầu tiên, Redemptor Hominis: “Con người […] là con đường đầu tiên và căn bản của Giáo hội.”

Cha Podlewski, phát ngôn viên của Quỹ, nói thêm: “Chúng tôi không muốn Quỹ chỉ gắn bó với Đức Gioan Phaolô II.”

Đức Tổng Giám mục Jacques Mourad của Homs, Syria, và Đức ông Pawel Ptasznik thuộc Quỹ Vatican Gioan Phaolô II tham dự cuộc họp báo tại Rôma ngày 17/10/2025 về việc Đức Tổng Giám mục được trao Premio San Giovanni Paolo II, tức Giải thưởng Thánh Gioan Phaolô II. (Ảnh OSV News/Quỹ Thánh Gioan Phaolô II)

“Thời gian vẫn tiếp tục trôi và, với tư cách là Giáo hội, chúng ta yêu mến từng vị Giáo hoàng kế nhiệm,” cha nói và cho biết Quỹ tìm cách nâng đỡ những yếu tố trong công trình của Đức Gioan Phaolô II mà cha gọi là “mang tính phổ quát và vẫn còn phù hợp”. Trong đó có học bổng dành cho người trẻ, các chương trình đào tạo, những sáng kiến văn hóa và nghệ thuật, cũng như các dự án sử dụng những phương thức mới để tiếp cận con người và chia sẻ đức tin.

Gọi những hoạt động thường ngày của Quỹ là “những cánh tay nối dài của Đức Gioan Phaolô II”, cha Podlewski nói với OSV News: “Chúng tôi là người thừa kế tự nhiên và tiếp nối triều đại Giáo hoàng của ngài – nhưng chỉ trong những chiều kích vẫn còn phù hợp và mang tính phổ quát.”

Cách tiếp cận này cũng định hướng cho Giải thưởng Vatican Thánh Gioan Phaolô II (Premio San Giovanni Paolo II), được Quỹ trao từ năm 2024 cho một cá nhân hoặc tổ chức đang đưa những giá trị mà Thánh Gioan Phaolô II cổ võ vào thực hành.

Nói về những người được trao giải, cha Podlewski cho biết: “Chúng tôi muốn tìm ra một viên ngọc quý đích thực giữa vô số người trên thế giới – một cá nhân hay tổ chức, thường ít được biết đến, nhưng ở một nơi nào đó, trong hoàn cảnh riêng của mình, đã làm cho thế giới trở nên xinh tươi hơn, an toàn hơn và tốt đẹp hơn nhờ được Thánh Gioan Phaolô II truyền cảm hứng.”

Nhân kỷ niệm 45 năm thành lập, Quỹ đã ra mắt một trang web mới bằng bốn ngôn ngữ.

Đào tạo người trẻ trên quê hương Đức Gioan Phaolô II

Cha Valerian Karitas, người Inđônêsia, hiện là một học viên nhận học bổng của Quỹ. Trước khi đến Ba Lan, cha Karitas cho biết mình đã biết đến giáo huấn của Đức Gioan Phaolô II. Tuy nhiên, khi ở Ba Lan, qua chính mảnh đất đã đào luyện nên một con người vĩ đại của đức tin, cha dần hiểu sâu hơn về nhân cách và tâm hồn của vị Giáo hoàng.

Cha Karitas cho biết cha đã gặp thấy “ký ức về đau khổ” của Ba Lan nơi các viện bảo tàng, tu viện và đền thánh.

Cha nói: “Tôi mới nhận ra rằng lịch sử ‘đau thương nhưng đầy hy vọng’ của dân tộc Thánh Gioan Phaolô II chính là nền tảng phía sau những giáo huấn phi thường của ngài”, đồng thời cho biết tại quê hương của vị Giáo hoàng, cha hiểu rằng đức tin có thể đứng vững trước những gian nan lớn nhất.

“Ngay cả khi một tòa nhà bị phá hủy, những viên đá vẫn còn đó, sẵn sàng để xây dựng lại,” cha nói.

Cha Valerian Karitas, người Inđônêsia và là học viên nhận học bổng của Quỹ Vatican Gioan Phaolô II (ở giữa), tham gia lễ hội “Lembah Sanpio” tại Kisol, Giáo phận Ruteng, Inđônêsia, ngày 06/9/2025. Cha Karitas cho biết thời gian học tập tại Ba Lan đã giúp cha hiểu sâu hơn về di sản của Thánh Gioan Phaolô II và củng cố ơn gọi linh mục của mình. (Ảnh OSV News/Quỹ Vatican Gioan Phaolô II)

Một điều khác cũng tác động sâu sắc đến cha lại rất bình dị: gia đình. Cha được trải nghiệm những truyền thống Ba Lan qua việc chia sẻ bánh thánh trong đêm vọng Giáng sinh và thăm viếng các gia đình trong mùa hát thánh ca Giáng sinh – những truyền thống được gia đình Wojtyła trân quý và được Đức Giáo Hoàng mang theo vào Vatican.

Tuy nhiên, thách đố lớn nhất đối với cha Karitas là học ngôn ngữ của vị Giáo hoàng người Ba Lan.

Cha nói với OSV News: “Tôi phải kết hợp tất cả việc học cùng một lúc – chương trình học thuật, tiếng Anh và tiếng Ba Lan. Đôi khi tôi thực sự không hiểu điều mình đọc trong Thánh lễ, nhưng tôi phải cố gắng.”

Cha Karitas còn nói với OSV News rằng kinh nghiệm sống xa quê hương nhưng dưới sự chở che của Quỹ đã làm thay đổi cách cha hiểu về đời linh mục của mình.

“Quỹ đã làm thay đổi ơn gọi và đời sống linh mục của tôi,” cha nói, đặc biệt qua việc giúp cha đào sâu lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria và trở nên nhạy bén hơn trước những vấn đề liên quan đến con người và gia đình.

Giờ đây, cha hy vọng có thể mang về Inđônêsia một phần những gì mình đã học được.

Đối với cha Podlewski, những hoạt động như thế cho thấy sự khác biệt giữa việc quảng bá một con người và tiếp nối một sứ mệnh: “Chúng tôi không chỉ giới thiệu chính Đức Gioan Phaolô II, nhưng tiếp nối những công trình mà ngài đã khởi xướng.”

Tác giả: Katarzyna Szalajko (osvnews) 

Nguồn: hdgmvietnam.com