ĐỨC HỒNG Y CZERNY: THẦN HỌC PHẢI BẢO VỆ PHẨM GIÁ CON NGƯỜI TRONG THỜI ĐẠI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO - AI

Chuyển ngữ: Lm. Titô Trần Nguyên Lãm

WHĐ (24/10/2026) - Tại một hội nghị ở Frankfurt, Đức Hồng y Michael Czerny kêu gọi xây dựng nền giáo dục thần học bén rễ trong đức tin, quan tâm đến những đau khổ của con người và dấn thân đối thoại, trước những thách đố do trí tuệ nhân tạo và bất công xã hội đặt ra.

Theo Đức Hồng y Michael Czerny, thần học Công giáo phải kết hợp sự nghiêm túc trong nghiên cứu với lòng trắc ẩn, đồng thời luôn bén rễ trong sự hiệp thông với Thiên Chúa, để giúp Giáo hội bảo vệ phẩm giá con người giữa những biến đổi công nghệ và các cuộc khủng hoảng xã hội.

Phát biểu tại hội nghị kỷ niệm 100 năm thành lập Học viện Sankt Georgen ở Frankfurt ngày 17 tháng 10, nguyên Bộ trưởng Bộ Phát triển Con người Toàn diện đã suy tư về trách nhiệm của công cuộc đào tạo thần học trong việc phục vụ nhân loại, dựa trên giáo huấn của Đức Thánh cha Lêô XIV và Đức Thánh cha Phanxicô.

Hội nghị mang chủ đề “Vượt lên trên tri thức – Đào tạo thần học vì mối quan tâm đến nhân loại”, là dịp để ngài trình bày bài tham luận với tựa đề “Nhân loại cao cả và thần học Công giáo”.

Đọc các dấu chỉ thời đại

Suy tư về thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Thánh cha Lêô XIV, Đức Hồng y Czerny đặt mối quan tâm đến con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo vào bối cảnh rộng lớn hơn của truyền thống Học thuyết Xã hội của Giáo hội Công giáo.

Từ cuộc Cách mạng Công nghiệp đến Chiến tranh Lạnh, từ biến đổi khí hậu đến đại dịch, các thông điệp xã hội của các Đức Giáo hoàng qua từng thời kỳ đều đề cập đến những hoàn cảnh trong đó phẩm giá con người cần được bảo vệ.

“Trong mỗi thời điểm, bối cảnh có thể rất khác nhau, nhưng giai điệu vẫn không thay đổi: đó là phẩm giá bất khả xâm phạm của con người”, ngài nói.

Theo Đức Hồng y, các nhà thần học phải nhận diện những vấn đề đặc trưng của thời đại mình, bao gồm chiến tranh, di cư, suy thoái môi trường, phân cực xã hội và sự thất bại trong công tác quản trị.

Nghiên cứu nghiêm túc và lòng trắc ẩn

Dựa trên phương châm của Học viện Sankt Georgen, Pietati et Scientiae (Đạo đức và Khoa hor5c), Đức Hồng y nhấn mạnh rằng đức tin, đời sống thiêng liêng và thực hành là những yếu tố định hướng cho công cuộc nghiên cứu học thuật nghiêm túc.

Ngài nói rằng thần học là một hồng ân bắt nguồn từ sự hiệp thông với Thiên Chúa và được sống trong lòng Giáo hội. Thần học đón nhận truyền thống sống động từ các thế hệ đi trước, suy tư về truyền thống ấy trong hiện tại và trao truyền cho những thế hệ tiếp nối.

Công việc này đòi hỏi phải chú tâm sâu sát đến những hoàn cảnh cụ thể mà con người đang sống.

Ngài nói: “Sự quan tâm đích thực tất yếu phải biểu lộ qua lòng trắc ẩn”, đồng thời mời gọi các nhà thần học để cho mình được đánh động trước những thực trạng nô lệ thời hiện đại, bạo lực và bất công.

Trích dẫn lời Đức Thánh cha Phanxicô, ngài cảnh báo rằng nếu thiếu lòng trắc ẩn, các nhà thần học có nguy cơ vẫn sống trong sự cô lập đầy đặc quyền, không chia sẻ bất kỳ rủi ro nào mà phần lớn nhân loại đang phải gánh chịu.

Ngài nhắc lại rằng lời loan báo đầu tiên của Tin mừng có chiều kích xã hội trực tiếp, được thể hiện qua đức ái và sự dấn thân trong các mối tương quan với tha nhân.

Học cách cùng nhau lắng nghe

Đức Hồng y Czerny kêu gọi một phương pháp tiếp cận thần học được định hình bởi sự phân định và tính hiệp hành, được hiểu như một nền văn hóa của lòng tin tưởng và sự thấu hiểu lẫn nhau.

Ngài giải thích: “Điều này liên quan đến sự thay đổi trong cách các giám mục và đoàn chiên tương quan với nhau, cũng như cách thức quyền bính đích thực được thực thi.”

Theo Đức Hồng y, các phân khoa Công giáo cần trở thành những phòng thí nghiệm suy tư, giúp các Giáo hội địa phương phát triển những phương thức đáp ứng mục vụ trước các thách đố đương đại.

Kết thúc bài phát biểu bằng việc nhắc lại lời mời gọi của Đức Thánh cha Lêô XIV dành cho các cộng đồng giáo dục, Đức Hồng y kêu gọi họ hãy “giải giới ngôn từ, ngước mắt nhìn lên và gìn giữ tâm hồn”.

Ban Biên tập Vatican News (vaticannews.va)

Nguồn: hdgmvietnam.com