CÔNG LÝ ĐÍCH THỰC - DIỄN VĂN CỦA ĐỨC THÁNH CHA DÀNH CHO CÁC THAM DỰ VIÊN HỘI NGHỊ QUỐC TẾ NHÂN DỊP KỶ NIỆM 150 NĂM THÀNH LẬP KHOA GIÁO LUẬT THUỘC ĐẠI HỌC GIÁO HOÀNG GREGORIAN, 23/10/2026

Chuyển ngữ: Tri Khoan

WHĐ (26/10/2026) - “Công lý đích thực, điều mà trong Giáo hội không bao giờ tách rời khỏi sự thật và lòng thương xót.” Đó là lời Đức Thánh cha Lêô XIV chia sẻ trong buổi tiếp kiến ngày 23/6/2026 với các tham dự viên Hội nghị Quốc tế nhân dịp kỷ niệm 150 năm thành lập Khoa Giáo luật thuộc Đại học Giáo hoàng Gregorian, diễn ra từ ngày 20 đến ngày 24 tháng 10 năm 2026.

Theo Đức Thánh cha, việc nghiên cứu và giảng dạy Giáo luật không chỉ nhằm giúp người học nắm vững những quy phạm điều chỉnh đời sống Giáo hội, mà còn phải đào tạo những con người có ý thức về điều công chính theo tinh thần Giáo hội. Điều này đòi hỏi Giáo luật phải luôn được nghiên cứu dưới ánh sáng của mầu nhiệm Giáo hội, như Công đồng Vatican II trình bày trong Hiến chế Lumen Gentium.

Đặc biệt, Đức Thánh cha nhắc lại mục tiêu căn bản của Giáo luật: “Luật của Giáo hội luôn phải hướng đến lợi ích siêu nhiên của từng tín hữu và xây dựng sự hiệp thông trong Giáo hội.”

Như vậy, Giáo luật không chỉ nhằm thiết lập trật tự, nhưng còn phải tạo điều kiện để đức tin, ân sủng và các đặc sủng được phát triển hài hòa trong đời sống cộng đoàn.

Đức Thánh cha cũng dẫn lại lời Thánh Augustinô: “Tình yêu được sắp đặt đúng trật tự chính là công lý.” Qua đó, ngài nhắc nhở rằng việc thực thi công lý trong Giáo hội không thể tách rời chân lý và lòng thương xót. Thiện ích của mỗi tín hữu và sự hiệp thông của toàn thể Giáo hội phải luôn được quan tâm cùng nhau.

Sau đây là toàn văn bản dịch Việt ngữ bài diễn văn của Đức Thánh cha dành cho các tham dự viên Hội nghị Quốc tế nhân dịp kỷ niệm 150 năm thành lập Khoa Giáo luật thuộc Đại học Giáo hoàng Gregorian, ngày 23/10/2026.

Diễn văn Đức Thánh cha Lêô XIV

dành cho tham dự viên Hội nghị Quốc tế nhân dịp kỷ niệm 150 năm thành lập Khoa Giáo luật thuộc Đại học Giáo hoàng Gregorian

Thứ Sáu, ngày 23/10/2026

[Đa phương tiện]

Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.
Bình an ở cùng anh chị em.

Kính thưa quý Đức Hồng y, quý Đức cha,
Anh chị em thân mến,

Tôi rất vui mừng được gửi lời chào đến Cha Viện trưởng, Cha Trưởng khoa, các giáo sư, giảng viên, sinh viên và quý bằng hữu đang tham dự Hội nghị Quốc tế đánh dấu kỷ niệm 150 năm thành lập Khoa Giáo luật thuộc Đại học Giáo hoàng Gregorian.

Ngày 16 tháng 8 năm 1876, theo chỉ thị của Chân phước Piô IX, Bộ Nghiên cứu đã quyết định thành lập Khoa của anh chị em. Đây là bước hoàn thành một truyền thống nghiên cứu và giảng dạy giáo luật lâu đời, đã đồng hành với lịch sử của Học viện Rôma và Dòng Tên. Thật vậy, ngày kỷ niệm 150 năm này ghi một dấu mốc nền tảng trên dòng lịch sử đã bắt đầu từ nhiều thế kỷ trước; nhờ đó, việc giảng dạy Giáo luật đã sớm phát triển truyền thống học thuật riêng của mình qua sự đóng góp của nhiều học giả lỗi lạc, những người đã làm rạng danh cho Khoa và góp phần đáng kể vào sự phát triển của giáo luật. Họ tạo thành một sợi dây xuyên suốt liên kết các thế hệ, và cho đến ngày nay vẫn tiếp tục truyền lại một di sản Giáo hội và khoa học vô giá.

Khoa này, cũng như Đại học mà Khoa trực thuộc, là một công trình tông đồ của Dòng Tên. Vì thế, Khoa chia sẻ linh đạo bắt nguồn từ Linh Thao của Thánh Inhaxiô Loyola, trong đó có một đặc tính tiêu biểu được tóm lược trong câu nói: Non multa, sed multum (chất lượng quan trọng hơn số lượng). Nghĩa là, điều cốt yếu không phải là biết nhiều thứ, mà là đi sâu vào bản chất của thực tại, thấu cảm và nội tâm hóa nó. Thánh Inhaxiô đã viết: “Vì không phải sự hiểu biết rộng làm cho tâm hồn được mãn nguyện và no thỏa, mà là sự cảm nghiệm và thưởng thức các điều ấy từ bên trong” (x. Linh Thao, Chú thích 2, 4).

Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi cách tiếp cận linh đạo này được phản ánh trong đường hướng giảng dạy Giáo luật của Khoa. Thật vậy, mục tiêu không chỉ là biết các quy phạm điều chỉnh đời sống Giáo hội, mà còn là đào tạo những con người có ý thức về điều công chính (iustum) theo tinh thần Giáo hội, được hình thành qua việc nghiên cứu cẩn trọng các nguồn tài liệu, truyền thống giáo luật và những nguyên tắc thần học soi sáng các quy phạm. Điều này chỉ khả thi khi việc nghiên cứu Giáo luật diễn ra dưới ánh sáng của Mầu nhiệm Giáo hội, như được trình bày trong Hiến chế Tín lý Lumen Gentium của Công đồng Vatican II. Mặc dù như Thánh Gioan Phaolô II đã viết trong Tông hiến Sacrae disciplinae leges (ngày 25 tháng 01 năm 1983) khi ban hành Bộ Giáo luật cho Giáo hội La Tinh rằng “không thể diễn đạt cách trọn vẹn hình ảnh Giáo hội của Công đồng bằng ngôn ngữ giáo luật”, tuy nhiên giáo luật vẫn phải phản ánh được hình ảnh ấy. Giáo luật thực hiện một sứ vụ trọng yếu trong việc bảo vệ sự hiệp thông Giáo hội và vì thế, là điều “hết sức cần thiết đối với Giáo hội”, đồng thời nhằm “thiết lập một trật tự trong cộng đoàn Giáo hội sao cho vừa đặt vị trí ưu tiên cho đức tin, ân sủng và các đặc sủng, vừa tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển hài hòa của chúng”. Thật vậy, thiện ích của cá nhân và của cộng đoàn Giáo hội không thể tồn tại độc lập với nhau.

Chính vì lý do đó, trong Chương trình Đào tạo của Khoa đã nêu rõ: “Luật của Giáo hội luôn phải hướng đến lợi ích siêu nhiên của từng tín hữu và xây dựng sự hiệp thông trong Giáo hội”. Tôi thúc giục anh chị em trung thành làm việc hướng tới mục tiêu này, tức là vì lợi ích siêu nhiên của mỗi người, một lợi ích đạt được bằng cách theo đuổi công lý đích thực, điều mà trong Giáo hội không bao giờ tách rời khỏi sự thật và lòng thương xót. Thánh Augustinô diễn tả điều này bằng một câu nói quen thuộc với truyền thống Kitô giáo: “Ordinata dilectio est iustitia” (tình yêu được sắp đặt đúng trật tự chính là công lý).

Tôi cũng muốn nhấn mạnh một nét đặc trưng trong căn tính của Khoa, được ghi nhận trong Quy chế: Khoa “ý thức về vai trò đặc biệt của mình trong việc phục vụ sứ vụ Phêrô. Vì thế, trong hoạt động giảng dạy, Khoa trung thành với Huấn quyền của Giáo hội và dành ưu tiên cho việc phục vụ Tòa thánh của các giáo sư”. Do đó, tôi mời gọi anh chị em mang đến cho sinh viên một kinh nghiệm sống động về Giáo hội hoàn vũ, tìm thấy nơi Giám mục Rôma nguyên lý và nền tảng hiệp nhất hữu hình và trường tồn (x. Lumen Gentium, số 23).

Các sinh viên - chủng sinh, những người sống đời thánh hiến và giáo dân - đến từ nhiều nơi trên thế giới để theo học tại Rôma có thể trải nghiệm, nhất là qua đời sống đại học, rằng Giáo hội là một sự hiệp thông phổ quát; và khi trở về với các Giáo hội địa phương của mình, họ phải mang theo kinh nghiệm này như một kho tàng để chia sẻ, và đặt kho tàng đó phục vụ cộng đoàn của mình.

Các bạn thân mến, sau 150 năm, Khoa của các bạn có thể nhìn về tương lai với lòng vững tin vào Thiên Chúa và di sản lớn lao mà các bạn đã đón nhận. Như thế, khi bước theo dấu chân những người đi trước, các bạn có thể tiếp tục sinh hoa kết trái về giáo lý, tri thức và sự thánh thiện của đời sống mà Chúa và Giáo hội mong đợi nơi các bạn.

Xin Đức Trinh nữ Maria Diễm phúc, Speculum iustitiae (Gương công chính) chuyển cầu cho anh chị em; và xin Phép lành Tông tòa đồng hành với anh chị em trên hành trình này.

Chuyển ngữ từ: vatican.va 

Nguồn: hdgmvietnam.com