BÀI SUY NIỆM CHÚA NHẬT XXXII THƯỜNG NIÊN – NĂM A

Thế nào là khôn và dại theo Tin mừng?

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Tục ngữ Việt nam có những câu rất hay để diễn tả cho chúng ta về sự khôn ngoan và dại khờ, chẳng hạn như: “Mất bò mới lo làm chuồng”, “Nước đến chân mới nhảy” hay “Khôn ba năm, dại một giờ”. Trong dụ ngôn Mười Cô Trinh Nữ của Tin mừng hôm nay, Đức Giêsu kể về năm cô khôn ngoan và năm cô khờ dại cùng đi đón chàng rể. Cả mười cô đều mang đèn, đều mong chờ chàng rể đến, nhưng chỉ có năm cô chuẩn bị dầu dự trữ, còn năm cô kia thì không. Khi chàng rể đến lúc nửa đêm, những cô có dầu đã sẵn sàng vào dự tiệc cưới, còn những cô không chuẩn bị thì phải đi mua dầu và cuối cùng bị đóng cửa bên ngoài ( Mt 25,1-13 ).

 Năm cô được gọi là khôn ngoan, vì cho dù không biết khi nào Chúa đến, nhưng là luôn sống sẵn sàng để gặp Người. Người khôn ngoan chuẩn bị dầu khi đèn còn sáng; người khờ dại đợi đến lúc đèn tắt mới đi tìm. Người khôn ngoan biết rằng thời gian là ân huệ; người khờ dại cứ tưởng mình còn mãi ngày mai. Khôn ngoan là biết sống hôm nay sao cho ngày mai có thể bình an gặp Chúa. Vì thế, đừng chỉ chuẩn bị cho những ngày vui trong cuộc đời, hãy chuẩn bị cả cho ngày gặp gỡ Thiên Chúa. Theo Tin mừng, khôn ngoan không chỉ là biết điều gì sẽ xảy ra, nhưng là biết sống thế nào để luôn sẵn sàng trước những biến cố của cuộc đời, nhất là cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa. Người khôn ngoan không đợi đến khi tuổi già mới nghĩ đến việc sống đạo, không đợi đến khi gặp đau khổ mới tìm kiếm Chúa, cũng không đợi đến khi cái chết cận kề mới bắt đầu hoán cải. Họ biết rằng mỗi ngày sống là một cơ hội để yêu mến Chúa, thực hành Lời Người và chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ sau cùng. Khôn ngoan là sống hôm nay như thể hôm nay có thể là ngày cuối cùng của cuộc đời mình, nhưng vẫn biết xây dựng tương lai với niềm hy vọng. Người khôn ngoan là người có tầm nhìn xa, vì biết rằng đức tin là một hành trình dài hạn. họ biết tích lũy “dầu” biểu trưng cho các việc lành phúc đức, lòng mến và ân sửng ngay trong giây phút hiện tại.

Vì thế, dù có thiếp ngủ đi vì mệt mỏi, khi nghe tiếng hô họ vẫn lập tức sửa soạn đèn và sẵn sàng cùng chàng rể bước vào tiệc cưới trước khi của đóng then cài ( Mt 25,6-10 ).  Điều này đã được sách Khôn ngoan nói với chúng ta trong bài đọc thứ nhất: “ Ai được sự khôn ngoan là người đó bình an thư thái” ( Kn 6,15 ).

Năm cô được gọi là dại khờ, mặc dù các cô không hoàn toàn thờ ơ với việc đón chàng rể, nhưng lại thiếu sự chuẩn bị cần thiết. Khi chàng rể đến mới vội vàng đi tìm dầu. Cái dại của các cô là lối sống “ tới đâu hay tới đó”, chủ quan và hời hợt. Đèn của các cô có thể cháy lúc đầu, giống như một đức tin lúc đầu rất hăng hái nhưng lại thiếu đi chiều sâu, thiếu đi sự kiên trì, bền bỉ trong thử thách. Có những việc trong cuộc đời không thể đợi đến phút cuối mới chuẩn bị. Nhiều người sống đạo cũng thế: bình thường chẳng cầu nguyện, chẳng quan tâm đến đời sống thiêng liêng; đến khi đau bệnh, gặp hoạn nạn hoặc đứng trước cái chết mới vội vàng tìm đến Chúa. Một phút thiếu tỉnh thức, một quyết định thiếu khôn ngoan có thể làm hỏng những gì chúng ta đã dày công xây dựng. Vì thế, người Kitô hữu cần tỉnh thức và trung thành mỗi ngày. Dại dột là có đèn mà không có dầu. Dại dột không phải là không biết Chúa, nhưng là biết Chúa mà không chuẩn bị tâm hồn để gặp Người.

Chi tiết các cô khôn ngoan từ chối cho mượn dầu không phải là sự ích kỷ, nhưng là lời nhắc nhớ chúng ta rằng đức tin không thể vay mượn được. Bởi trước giờ phán xét của Thiên Chúa, mỗi người phải tự chịu trách nhiệm về phần rỗi của mình. Không ai có thể tin thay cho chúng ta. Không ai có thể yêu thương thay hay tích lũy công phúc cho chúng ta được. Người thế gian có thể coi việc tích trữ ấy là lo xa thái qua, giống như việc sống đạo đức, hy sinh bị coi là dại khờ.

Giáo xứ kia, có một ông khá khô khan trong đời sống đạo. Một hôm, ông nói với bạn:

Tôi chẳng lo gì cả! Cứ sống thoải mái đi, đến lúc già yếu, tôi sẽ ăn năn trở lại.

Người bạn hỏi: Nhưng làm sao ông biết lúc nào mình sẽ già yếu?

Ông đáp: Thì cứ từ từ, lúc nào gần chết tôi sẽ tính!

Người bạn mỉm cười: Ông thật khôn ngoan khi biết tính toán cho tương lai, nhưng lại thật dại dột khi nghĩ rằng mình biết trước ngày giờ Chúa gọi!

Vậy, Giả như bây giờ Chúa đến để gặp gỡ chúng ta, mỗi người hãy tự hỏi mình: “ Tôi đã sẵn sàng để chờ gặp chưa? Đèn của tôi còn dầu và đang cháy hay là đã tắt từ lâu rồi?”. Chúng ta không biết ngày nào Chúa gọi mình, nhưng chúng ta có thể quyết định cách sống ngày hôm nay. Nếu hôm nay chúng ta biết yêu thương, tha thứ và sống trung thành với Chúa, thì dù ngày mai có đến bất cứ lúc nào, chúng ta cũng có thể bình an bước vào cuộc gặp gỡ với Người. Người khôn ngoan không phải là người biết chính xác ngày Chúa đến, nhưng là người luôn sống sao cho dù Chúa đến bất cứ lúc nào, mình cũng sẵn sàng gặp Người.

Trong đời sống đức tin, có những điều mất đi rồi chúng ta không dễ gì tìm lại được. Có người sợ mất tiền nên mua két sắt, sợ mất điện nên mua máy phát điện, nhưng chẳng bao giờ lo chuẩn bị cho linh hồn mình. Đừng đợi đến khi đèn tắt mới đi tìm dầu, cũng đừng đợi đến khi cuộc đời khép lại mới bắt đầu yêu thương. Năm cô khờ dại đã nhận ra sự thiếu sót của mình khi chàng rể đến, nhưng lúc ấy đã quá muộn. Vì thế, người khôn ngoan không phải là người biết lo khi tai họa xảy đến, mà là người biết chuẩn bị trước khi tai họa xảy ra; và người khôn ngoan trong đức tin là người biết chuẩn bị tâm hồn mỗi ngày để sẵn sàng gặp Chúa. Xin Chúa ban cho chúng ta sự khôn ngoan của năm cô trinh nữ biết chuẩn bị dầu, để ngọn đèn đức tin luôn cháy sáng, và khi Chúa đến, chúng ta không phải bối rối đi tìm điều lẽ ra mình đã phải chuẩn bị từ lâu.

                                                                              Linh mục Giuse Phan Cảnh

                                                                ĐCV Thánh Phaolô Lê Bảo Tịnh Thanh Hóa