BÀI GIẢNG CHÚA NHẬT III MÙA CHAY - NĂM A

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Hôm nay, Phụng vụ Lời Chúa Chúa Nhật III Mùa Chay dẫn đưa chúng ta đến một địa điểm đầy ý nghĩa: Bên bờ giếng Giacóp. Đây không đơn thuần là cuộc gặp gỡ tình cờ giữa một lữ khách xa lạ và một người phụ nữ địa phương, mà là cuộc hội ngộ định mệnh giữa Thiên Chúa đang "khát" con người và con người đang "khát" ý nghĩa cuộc đời.

Trong bài đọc I, chúng ta thấy dân Do Thái giữa sa mạc khô cháy đã nổi loạn vì khát. Họ cay nghiệt phàn nàn với ông Môsê: "Tại sao ông dẫn chúng tôi ra khỏi Ai Cập để chúng tôi phải chết khát?". Cơn khát nước của họ là thật, nhưng sâu thẳm bên trong là một cơn khát đáng sợ hơn: khát sự an toàn và khát niềm tin vào sự hiện diện của Thiên Chúa. Họ hoài nghi đặt câu hỏi: "Chúa có ở với chúng tôi hay không?".

Vâng, mỗi chúng ta hôm nay cũng đang mang trong mình những cơn khát khắc khoải. Người thì khát khao thành công, khát được công nhận; người lại khát sự quan tâm, khát được yêu mến và thấu hiểu. Có những tâm hồn đang khát khao sự bình an, khát được tha thứ sau những lầm lỗi. Lại có những người mải miết khát tiền tài, khát một đời sống sung túc, đủ đầy.

Trong dòng đời ngược xuôi, chúng ta thường tìm cách lấp đầy những khoảng trống ấy bằng những "giếng nước" thế gian như danh vọng hay những thú vui chóng qua. Thế nhưng, thực tế phũ phàng cho thấy càng lấp đầy bằng vật chất hữu hạn, tâm hồn lại càng trở nên khô héo và trống rỗng. Nó giống như người uống nước muối, càng uống lại càng thấy khát hơn, bởi những giá trị ấy chỉ là lớp vỏ bọc tạm bợ, chẳng thể chạm tới cơn khát vô hạn của một linh hồn vốn được tạo dựng cho Thiên Chúa. Chỉ khi chúng ta can đảm thừa nhận sự bất lực của những "giếng nước" trần gian, ta mới thực sự sẵn lòng đón nhận dòng nước hằng sống mà Ngài hứa ban.

Hình ảnh Chúa Giêsu ngồi bên bờ giếng lúc giữa trưa, dưới cái nóng gay gắt và sự mệt mỏi của thân phận con người, là một mặc khải đầy xúc động về tình yêu Thiên Chúa. Đấng là nguồn mạch sự sống, Đấng từng khiến nước vọt ra từ tảng đá giữa sa mạc để cứu dân Israel, nay lại chủ động hạ mình xin nước từ một người phụ nữ Samaria bị gạt ra bên lề xã hội. Thực chất, cơn khát của Chúa không phải là cơn khát nước giếng sâu, mà là cơn khát phần rỗi linh hồn bà. Ngài khát khao sự hoán cải, khát khao được chạm vào nỗi đau để trao ban nguồn "nước hằng sống" – một ân sủng vĩnh cửu giúp con người không bao giờ còn phải tìm kiếm vô vọng nơi những giá trị hư ảo. Qua đó, Chúa dạy chúng ta rằng Ngài luôn đi bước trước để tìm kiếm và lấp đầy những tâm hồn đang khô héo vì tội lỗi.

Người đàn bà Samaria ấy vốn có một quá khứ đen tối: 5 đời chồng và người đang sống chung cũng không phải là chồng chính thức. Bà chọn đi xách nước vào giữa trưa có lẽ để lẩn tránh những ánh mắt khinh miệt của người đời. Nhưng khi gặp Chúa Giêsu, khi nghe Người mặc khải về sự thật đời mình bằng tình thương chứ không phải bằng sự án phạt, bà đã hoàn toàn biến đổi.

Ánh mắt thấu cảm và những lời hằng sống của Chúa Giêsu đã khơi dậy trong lòng người phụ nữ ấy một ngọn lửa đức tin mãnh liệt, xóa tan mọi mặc cảm tội lỗi bấy lâu. Từ một kẻ sống trong bóng tối của sự kỳ thị, bà đã can đảm trỗi dậy để trở thành vị tông đồ đầu tiên của vùng đất này. Không còn sợ hãi dư luận hay những ánh mắt dò xét về quá khứ, bà bỏ lại vò nước bên bờ giếng, hối hả chạy về thành để loan báo và mời gọi mọi người hãy đến gặp gỡ Đấng Kitô – nguồn nước hằng sống đã chữa lành tận cùng tâm hồn bà.

Vậy, chúng ta học được gì qua sứ điệp Lời Chúa hôm nay?

1. Can đảm đối diện với sự thật: Trong hành trình hoán cải, bước đầu tiên và cũng là thử thách cam go nhất chính là can đảm đối diện với sự thật trần trụi của chính mình. Khi Chúa Giêsu yêu cầu: "Hãy đi gọi chồng bà", Người không có ý đào bới quá khứ để làm bà nhục nhã, mà muốn bà nhìn thẳng vào vết thương đang rỉ máu trong tim. Mùa Chay chính là cơ hội quý báu để chúng ta can đảm bước vào tòa cáo giải, dám "gọi tên" những bóng tối, những góc khuất mà bấy lâu nay ta vẫn cố che đậy dưới lớp vỏ bọc hoàn hảo. Hãy nhớ rằng, Chúa đặt câu hỏi không phải để xét xử, mà để phá tan bức tường ngăn cách, mở đường cho ánh sáng lòng thương xót tuôn đổ và chữa lành mọi thương tổn trong ta.

2. Bỏ lại "vò nước" cũ: Hình ảnh người phụ nữ bỏ lại chiếc vò bên bờ giếng mang một ý nghĩa thiêng liêng sâu sắc: đó là sự dứt khoát với quá khứ để bắt đầu một đời sống mới. Mỗi chúng ta đều đang mang trên vai những "vò nước" nặng nề; đó có thể là một thói quen xấu, một mối hận thù dai dẳng hay những đam mê bất chính khiến tâm hồn kiệt quệ. Chúng ta khư khư giữ lấy chúng vì sợ hãi sự thay đổi, nhưng càng giữ, chúng ta càng khát và mệt mỏi. Mùa Chay mời gọi chúng ta can đảm đặt những gánh nặng ấy xuống bên chân Chúa. Khi dám từ bỏ chiếc vò cũ kỹ của sự ích kỷ, chúng ta mới rảnh tay để đón nhận dòng nước hằng sống và lan tỏa niềm vui đích thực đến mọi người xung quanh.

3. Thờ phượng trong Tinh thần và Chân lý: Chúa Giêsu đã mở ra một chân trời mới về đời sống tâm linh khi khẳng định rằng việc thờ phượng đích thực không bị giới hạn bởi không gian địa lý hay nghi lễ hình thức bên ngoài. Thờ phượng trong "Tinh thần và Chân lý" chính là để Chúa Thánh Thần hướng dẫn và sống một cuộc đời chân thật trước nhan Ngài. Đạo đức không chỉ cân đo bằng việc có mặt ở nhà thờ, mà được minh chứng qua một con tim biết khao khát Chúa và mở lòng yêu thương tha nhân. Khi chúng ta sống tử tế, bác ái và chân thành, chính tâm hồn chúng ta trở thành cung thánh lộng lẫy nhất, nơi Thiên Chúa ngự trị. Thờ phượng đẹp lòng Chúa nhất là khi môi miệng ca tụng đi đôi với đôi tay biết phục vụ anh chị em trong tình yêu.

Trong hành trình Mùa Chay Thánh, Lời Chúa chính là bờ giếng mát lành chờ đợi mỗi tâm hồn tìm đến nghỉ ngơi. Thay vì để lòng mình "cứng như đá" bởi sự vô cảm hay những lo toan ích kỷ, chúng ta hãy mở lòng ra để Lời Ngài thẩm thấu và biến đổi. Hãy để Chúa Thánh Thần tuôn đổ tình yêu hằng sống vào những ngõ ngách sâu kín nhất, giúp chúng ta can đảm hoán cải và trở nên khí cụ bình an của Ngài giữa trần gian. Amen.

Linh mục Phaolô Nguyễn Văn Thường

Giám đốc Caritas Thanh Hoá