CHA MARTINO CAPELLI VÀ SỨC MẠNH CỦA SỰ THA THỨ

Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên

Vào ngày 27 tháng 9 năm 2026, Giáo hội sẽ cử hành Thánh lễ tuyên phong chân phước cho “các vị tử đạo của Monte Sole,” trong đó có Cha Martino Capelli thuộc Dòng Dehonians (Dòng Linh mục Thánh Tâm Chúa Giêsu).

Đó là ngày 01 tháng 10 năm 1944. Tại Pioppe di Salvaro, gần Marzabotto, thuộc tỉnh Bologna, trời đã tối, mưa và lạnh. Người ta chỉ có thể nhìn thấy một nhóm người xuất hiện gần một bồn nước, được gọi là “botte della canapiera” (bồn dùng để sơ chế cây gai dầu). Trong số đó có hai linh mục: một tu sĩ Dòng Dehonians, Cha Martino Capelli, và một tu sĩ Dòng Salêdiêng, Cha Elia Comini, bị một số binh lính thuộc lực lượng SS áp giải và canh giữ.

Cả hai đều bị xử bắn chỉ vì các ngài là linh mục và vì đã bảo vệ giáo dân của mình trước quân đội Đức Quốc xã, chính những lực lượng đã tiến hành cuộc thảm sát tại khu vực phía trên Monte Sole vào ngày 29 tháng 9.

Cha Martino cùng với Cha Elia đến nơi ấy để an ủi các nạn nhân và ban Bí tích Xức dầu Bệnh nhân, nhưng cả hai đã bị binh lính bắt giữ chính vì sứ vụ mục tử của mình.

Dù có thể chạy trốn, các ngài đã chọn ở lại để cứu giúp và đồng hành với đàn chiên của mình, đối diện với bóng tối và nỗi đau khổ mà mọi cuộc chiến đều mang theo. Nhưng đức tin giúp chúng ta tìm thấy ý nghĩa trong tất cả những gì mình sống và trải nghiệm dưới ánh sáng Tin Mừng và chính cuộc đời của Chúa Giêsu, như Thánh Phaolô nói: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi. Hiện nay, tôi sống trong thân xác, nhưng tôi sống trong niềm tin vào Con Thiên Chúa, Đấng đã yêu thương tôi và hiến mạng vì tôi.” (Gl 2,20)

Cuộc tử đạo của hai linh mục này diễn ra trên “bàn thờ” lầy lội của một chiếc thùng rỗng, nơi thân xác các ngài gục xuống dưới những loạt đạn từ súng máy của quân Đức. Trong những giây phút cuối cùng, Cha Martino kêu lên “Xin hãy tha thứ!” và trước khi qua đời, ngài đã làm Dấu Thánh Giá để ban phép lành cho biết bao người anh em chịu thảm sát cùng với mình. Khi ấy vị linh mục này mới chỉ 32 tuổi.

Tối ngày 01 tháng 10 năm 1944, lời tiên báo mà ngài viết trước đó vào ngày 8 tháng 12 năm 1932 đã trở thành hiện thực. Khi ấy, lúc hướng về Đức Mẹ, ngài viết rằng: “Một ngày kia, ôi Mẹ, chúng ta sẽ gặp lại nhau nơi chiếc giường lúc cuối đời trong cuộc tử đạo của con.”

“Chiếc giường lúc cuối đời” ấy sẽ là nơi ngài bị sát hại một cách tàn bạo: chiếc thùng ở Pioppe di Salvaro, nơi ngài hiến dâng mình như một lễ hy sinh cuối cùng, với đôi tay dang rộng và những lời chúc lành dành cho những người vô tội bị lòng thù hận sát hại, như người mục tử ôm lấy những con chiên hiền lành đang đẫm máu của mình.

Cha Martino đã sống trọn ơn gọi dâng hiến cho đến những ngày cuối đời, khi ngài hy sinh mạng sống vì người khác: ngài từ chối bỏ lại những người đồng hành và ở lại như một mục tử bên cạnh đàn chiên đau khổ của mình, can đảm đối mặt với mối nguy không thể tránh khỏi về một cái chết khủng khiếp. Ngài đổ máu mình vì yêu mến Đấng Phục Sinh và hiến dâng mạng sống mình theo gương Chúa Giêsu (x. Ga 10,11).

Nhưng người ta chết như cách mình đã sống. Cuộc đời đạt được giá trị không chỉ nhờ cái chết, mà còn nhờ một cuộc sống được sống trọn vẹn cho chính mình, cho tha nhân và trên hết là cho Thiên Chúa. Và đó chính là cách Cha Martino đã sống: trong từng khoảnh khắc, ngài trao ban chính mình và chia sẻ bản thân với người khác, không để những ngày tháng của mình trôi qua vô nghĩa.

Ngài sinh tại Nembro, gần Bergamo, ngày 20 tháng 9 năm 1912, là con của Martino Capelli và Teresa Bonomi, trong một gia đình đông con và hết sức nghèo khó. Ngài trở thành tu sĩ Dòng Dehonians năm 1930 và được thụ phong linh mục năm 1938.

Sau khi hoàn tất việc học tại Học viện Kinh Thánh (Biblicum) và Đại học Urbaniana ở Roma (1939-1943), ngài giảng dạy thần học tại Bologna. Mùa hè năm 1944, ngài đến Pioppe di Salvaro để giúp đỡ cho một vị cha sở; tại đây, ngài sẽ thiết lập một tình huynh đệ linh mục với Cha Elia, tu sĩ Dòng Salêdiêng. Tận tụy với người dân đang bị chế độ phát xít Đức-Ý áp bức, ngài thực hiện vô số công việc bác ái, cho thấy mình là một linh mục như lòng Chúa mong ước (x. Gr 3,15). Trong thời chiến ấy, ngài cảm nhận sâu sắc nhu cầu mục vụ cấp bách là nhổ tận gốc lòng thù hận và sự ngờ vực khỏi trái tim con người.

Hơn cả những sự kiện lịch sử, điều ghi dấu cuộc đời Cha Martino chính là mối liên kết không thể tách rời mà ngài đã khắc ghi trong tâm hồn giữa thừa tác vụ linh mục, khát vọng truyền giáo, lòng sùng kính Đức Maria và sự hiến dâng trọn vẹn mạng sống vì tha nhân.

Trung tâm linh đạo của ngài bắt nguồn từ mối tương quan đậm tình con thảo và lòng yêu mến dành cho Đức Mẹ Sầu Bi. Lòng sùng kính này bắt đầu từ thời thơ ấu và trở thành nơi nương náu thiết yếu vào năm 1931, sau khi ngài mất đi người mẹ trần thế. Điều đó thúc đẩy ngài tự xưng mình là “Martino dell’Addolorata” (Martino của Đức Mẹ Sầu Bi) và phó thác những chặng đường tương lai cho Đức Mẹ. Chính dưới ánh mắt của Đức Mẹ, ơn gọi hy sinh của ngài trở nên rõ ràng: ngày 27 tháng 3 năm 1931, khi lặp lại việc tận hiến cho Đức Mẹ, ngài đã tiên báo về việc hiến dâng mạng sống của mình cùng với “bất cứ hình thức nào của cái chết” cho Đức Mẹ, khẩn cầu Đức Mẹ nhào nặn ngài thành một “linh mục thánh thiện, nhà truyền giáo thánh thiện và vị tử đạo cho Thánh Tâm Chúa Giêsu, Con của Mẹ.”

Điều này được xác định cách chính thức vào ngày 12 tháng 12 năm 1931, lễ Đức Mẹ Guadalupe. Bị lay động bởi những tin tức về cuộc bách hại các Kitô hữu tại Mexico, chàng thanh niên khi ấy đã viết nên Lời thỉnh cầu được tử đạo, một lời cầu nguyện trong đó ngài xin ơn được chết như một vị tử đạo: “Ôi Đức Trinh Nữ, Nữ Vương các vị tử đạo Mexico, xin ban cho con một ngày kia cũng được trở thành vị tử đạo của Chúa Kitô Vua và của Mẹ, lạy Đức Trinh Nữ Vô nhiễm Nguyên tội.” Đây không phải là một cảm xúc nhất thời của tuổi trẻ, mà là bản tuyên ngôn định hướng cho cả một cuộc đời, để theo chân Đức Kitô cho đến cùng.

Qua cuộc đời được sống và được chia sẻ với tha nhân, Cha Martino Capelli đã có thể hiến dâng chính mình cho đến khi đổ máu. Là người tôi tớ chân thật và trung thành của Chúa, hy lễ của ngài không hề đơn độc: đó là một sự kết hợp cuộc tử đạo của ngài với cuộc tử đạo của Đức Kitô: như Người Mục Tử Nhân Lành đã hiến mạng sống vì đoàn chiên, Cha Martino cũng biến máu mình thành sự tiếp nối của hy lễ duy nhất cứu độ thế giới, từ Trái Tim Người “tức thì máu cùng nước chảy ra” (Ga 19,34).

Tác giả: Ramon Dominguez Fraile – Nguồn: L’Osservatore Romano (26/9/2026)

Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên

Nguồn: giaophanvinhlong.net & hdgmvietnam.com