VENITE AD ME: CUỘC GẶP GỠ LÔI CUỐN VÀ CHINH PHỤC LÒNG NGƯỜI

Chuyển ngữ: Tâm Bùi

WHĐ (23/10/2026) - Nhà báo Andrea Tornielli, Giám đốc Biên tập Vatican News suy tư về văn kiện mới của Bộ Giáo lý Đức tin mang tựa đề “Venite ad Me: Những suy tư về việc trao truyền đức tin trong sự thay đổi thời đại.”

“Theo nhận định của nhiều người, khi đức tin Công giáo không còn là di sản chung của xã hội […], thì việc chạm đến tâm hồn con người bằng những bài diễn thuyết đơn thuần hay những lời kêu gọi luân lý trở nên hết sức khó khăn. Càng khó hơn nữa nếu chỉ dựa vào lời kêu gọi chung chung về các giá trị Kitô giáo. Lời kêu gọi mạnh mẽ và trọn vẹn nhằm tuân giữ các nguyên tắc là điều thiết yếu và không thể thiếu. Tuy nhiên, chỉ công bố sứ điệp thôi thì chưa thể thấm sâu vào tâm hồn con người, chưa chạm đến tự do của họ, cũng chưa làm thay đổi cuộc đời họ. Điều lôi cuốn trước hết chính là cuộc gặp gỡ với những người sống đức tin, những người nhờ đức tin của mình mà dẫn đưa người khác đến với ân sủng của Đức Kitô qua việc làm chứng cho Người.”

Khi Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI nói những lời này tại Fatima ngày 13/5/2010, sự biến đổi mang tính thời đại, vốn được các đấng kế vị ngài là Đức Giáo hoàng Phanxicô và Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhiều lần nhắc đến, đã diễn ra từ lâu, nhưng chưa biểu lộ rõ nét như hiện nay.

Mười sáu năm sau, những lời của Đức Giáo hoàng Bênêđictô đem lại một bản tóm lược sắc bén về ý nghĩa của việc làm chứng cho Tin mừng, đặc biệt tại những nơi mà lời loan báo này chưa từng đến, hoặc nơi việc truyền đạt đức tin đã bị gián đoạn.

Những lời ấy cũng tóm lược chính xác trọng tâm của văn kiện mới Venite ad me của Bộ Giáo lý Đức tin, suy tư về cách thức loan báo Tin mừng giữa bối cảnh biến đổi mang tính thời đại. Mục đích của văn kiện là cung cấp chất liệu cho việc suy tư mục vụ, khuyến khích mỗi Giáo hội địa phương, trong hoàn cảnh cụ thể của mình, tìm kiếm những phương thức mới để truyền đạt đức tin.

Sự suy yếu của việc loan báo Tin mừng tại những vùng đất có lịch sử loan báo Tin mừng lâu đời không phải là hiện tượng mới xuất hiện gần đây. Chính nhu cầu phải sử dụng những ngôn ngữ mới khi trình bày đức tin đã là một trong những động lực dẫn đến Công đồng Vatican II, được hình thành từ tầm nhìn của Đức Giáo hoàng Gioan XXIII và được Đức Giáo hoàng Phaolô VI hoàn tất.

Trong Thông điệp Ecclesiam suam, Đức Giáo hoàng Phaolô VI giải thích rằng Giáo hội đến với thế giới đương đại với “điều cần nói, sứ điệp cần trao ban, sự truyền thông cần được thực hiện”, xác tín rằng Tin mừng phải được trao ban thông qua mối tương quan biết lắng nghe và gặp gỡ.

Tiến trình tục hóa đã bắt đầu từ những thập niên trước Công đồng, như các nhà quan sát nhạy bén nhất đã nhận ra. Chỉ cần nhớ lại kinh nghiệm của Giovanni Battista Montini, người vào giữa thập niên 1950 đã rời Rôma, nơi diễn ra những cuộc quy tụ đông đảo quanh Đức Giáo hoàng Piô XII, để đến Milan, một thành phố đang phát triển nhanh chóng, nơi những bộ phận đáng kể trong xã hội bắt đầu biểu lộ thái độ thờ ơ, xa cách đối với đức tin và việc thực hành tôn giáo. Trong suốt những năm làm Tổng Giám mục Milan, và sau đó trong toàn bộ triều đại giáo hoàng của mình, ngài luôn trăn trở với một câu hỏi: làm thế nào để loan báo Tin mừng cho những người nam và người nữ ngày nay, những người dường như ngày càng xa cách?

Như văn kiện của Bộ nhận định, câu hỏi ấy càng trở nên cấp bách trong thời điểm lịch sử hiện nay, vốn được đánh dấu bởi “quyền tự chủ tuyệt đối của cái tôi”, sự rạn vỡ dần dần của các mối tương quan liên vị, và sự trung gian của công nghệ kỹ thuật số, vốn rốt cuộc làm biến đổi – gần như ngay từ cấu trúc di truyền – bản chất của chúng ta với tư cách là những con người sống trong tương quan với nhau.

Vấn đề trao truyền đức tin ngày nay liên quan đến cả những quốc gia giàu có nhất và bị tục hóa sâu rộng nhất, lẫn những quốc gia đang phát triển, nơi số Kitô hữu gia tăng nhưng chắc chắn cũng không nằm ngoài tác động của sự biến đổi mang tính thời đại này. Chính vì thế, việc văn kiện đưa vào những đóng góp và suy tư của rất nhiều Hội đồng Giám mục là điều đặc biệt đáng chú ý.

Câu trả lời, cũng có thể nhận ra rõ ràng trong giáo huấn của các đấng kế vị Thánh Phêrô gần đây nhất, trước hết và trên hết, là trở về với kerygma: lời loan báo những điều cốt yếu của đức tin.

Điều này đòi hỏi phải ý thức về một thực tế, mà đáng tiếc là vẫn chưa được nhận thức đầy đủ; những lời kêu gọi hướng đến các giá trị luân lý và những nguyên tắc Kitô giáo không bao giờ có thể mặc nhiên coi điều cần phải đến trước là chuyện đương nhiên, đó chính là cuộc gặp gỡ với Đức Kitô. Ngày nay, việc trao truyền đức tin không thể chỉ bắt đầu bằng việc giảng dạy một hệ thống nội dung giáo lý hay thông tin tôn giáo, như có lẽ vẫn còn khả thi cách đây nhiều thập niên, khi Tin mừng thấm sâu vào đời sống hằng ngày của gia đình và xã hội.

Tuy nhiên, trong thời đại chúng ta, cũng thật thiển cận nếu nghĩ rằng có thể giao phó việc trao truyền đức tin cho những chiến lược tiếp thị và mục vụ được vạch ra trên giấy. Chúng ta đang sống giữa một đại dương những lời nói được hô vang và những thông tin thường thiếu độ tin cậy, trong một thế giới mà ai cũng nói nhưng hầu như chẳng ai lắng nghe.

Chúng ta cần những chứng nhân làm tỏa sáng vẻ đẹp của đời sống Kitô hữu. Chúng ta cần để cho mình được lôi cuốn bởi ân sủng của những cuộc gặp gỡ chạm đến tâm hồn, làm chúng ta đau nhói và đưa chúng ta đến gần hơn với vòng tay đầy lòng thương xót của Thiên Chúa, Đấng là Tình yêu.

Chúng ta cần những cộng đoàn sống động, bởi vì các cộng đoàn sống động có sức lôi cuốn. Sự sống là điều cần được nhận ra, nuôi dưỡng và đồng hành, chứ không phải là điều có thể hoạch định hay quản lý từ phía sau bàn giấy. Chúng ta cần những cộng đoàn dẫn đưa người trưởng thành cũng như trẻ em đến với vẻ đẹp của kinh nghiệm sống đức tin. Nhờ đó, chúng ta có thể loan báo cho mọi người sứ điệp Tin mừng bằng những ngôn ngữ mới, đồng thời khai thác đầy đủ hơn các nguồn lực từ phụng vụ, lòng đạo đức bình dân, nghệ thuật và âm nhạc, qua một sứ điệp được diễn tả bằng sự gần gũi và lòng hiếu khách.

Đó là một sứ điệp được thể hiện bằng chính đời sống, lôi cuốn và chạm đến chúng ta qua chứng tá của những người đã đi trước chúng ta trong suốt dòng lịch sử kéo dài hai ngàn năm. Sứ điệp ấy nhắc nhở tất cả những người nam và người nữ trong thời đại chúng ta rằng: “Chúa Giêsu Kitô yêu thương bạn; Người đã hiến mạng sống mình để cứu độ bạn; và giờ đây, Người vẫn hằng ngày ở bên cạnh bạn để soi sáng, củng cố và giải thoát bạn”.

Tác giả: Andrea Tornielli - Tổng Biên tập Vatican News (vaticannews.va)

Nguồn: hdgmvietnam.com