Đức Giáo hoàng Lêô XIV ý thức rằng, trong các ơn gọi mà Thiên Chúa mời gọi người nam và nữ bước vào, hôn nhân là một trong những ơn gọi “cao quý và cao trọng nhất.”

Ngài khẳng định điều đó vào tháng Mười năm ngoái, nhân dịp kỷ niệm 10 năm tuyên phong hiển thánh cho song thân của Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Thánh Louis và Zélie Martin. Nay, Đức Thánh cha khởi động một tiến trình nhằm giải quyết những khủng hoảng trong đời sống hôn nhân và nỗi e sợ ngày càng gia tăng nơi người trẻ đối với việc kết hôn và xây dựng gia đình.

Đức Lêô XIV đã triệu tập chủ tịch các Hội đồng Giám mục trên toàn thế giới về Rôma vào tháng Mười này để cùng tìm kiếm câu giải đáp cho vấn đề mà ngài coi là mang tính trọng yếu, không chỉ đối với Giáo hội mà còn đối với toàn xã hội.

Để chuẩn bị cho cuộc họp cấp cao này, Vatican đã tổ chức một ngày hội thảo nghiên cứu vào thứ Ba với chủ đề: “Bí tích Hôn phối, Đức tin, và Munus Docendi” tại Casina Pio IV.

Sáng kiến này, do Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống tổ chức, quy tụ khoảng 75 tham dự viên theo thư mời, bao gồm các đại diện của nhiều Bộ thuộc Giáo triều Rôma, cùng các viện trưởng, giảng viên và những người tham gia trong việc đào tạo các mục tử tương lai.

Theo thông tin từ Bộ, ngày nghiên cứu tập trung vào việc đào tạo linh mục trong công tác đồng hành “trong đức tin với những người trẻ, các cặp đính hôn và các đôi vợ chồng”.

Làm cách nào để Giáo hội có thể đào tạo các mục tử có khả năng đồng hành với người trẻ, các cặp đính hôn và các đôi vợ chồng, để họ sống đời sống hôn nhân Kitô giáo như một trải nghiệm chân thực của đức tin trong bối cảnh văn hóa bị ghi đậm dấu ấn bởi sự thế tục hóa? Nhiều diễn giả đã trình bày về vấn đề này, trong đó có Cha Andrea Bozzolo, Viện trưởng Đại học Giáo hoàng Salesian.

Trao đổi với ACI Prensa, cơ quan đối tác tiếng Tây Ban Nha thuộc EWTN News, vị Linh mục người Ý — người từng giảng dạy thần học hôn nhân tại Học viện Giáo hoàng Gioan Phaolô II về Nghiên cứu Hôn nhân và Gia đình — đã nhấn mạnh nhu cầu cấp bách trong việc đào tạo các linh mục có khả năng đồng hành với người trẻ và giúp họ sống hôn nhân Kitô giáo như một biến cố đức tin đích thực, thay vì chỉ như một “hình thức hoặc nghi thức của xã hội”.

Theo Cha Bozzolo, trong nhiều bộ phận rộng lớn của xã hội đương đại, hôn nhân không còn được nhìn nhận như thời điểm quyết định trong việc hình thành một gia đình.

“Đối với nhiều cặp đôi, hôn nhân ngày nay dường như là một bước đi kém tính quyết định hơn trong việc hình thành giao ước gia đình.”

Trong bối cảnh đó, ngài cho biết thêm rằng việc sống chung trước hôn nhân đã trở nên phổ biến như một giai đoạn thử nghiệm. Đối với nhiều người trẻ, sự bền vững của mối quan hệ đó, được thử thách trong đời sống hằng ngày, “đã trở thành điều kiện để cuối cùng họ mới cân nhắc đến việc tiến tới hôn nhân”.

Cha Bozzolo giải thích rằng lối suy nghĩ đó nuôi dưỡng hiện tượng phổ biến hiện nay là các cặp đôi sống chung trước khi tiến tới bàn thờ.

Khác với những thập niên trước, khi các hình thức kết hợp de facto được trình bày như một giải pháp mang tính ý thức hệ thay thế cho hôn nhân, thì ngày nay “chúng thường được hiểu như một lộ trình chuẩn bị,” ngài nói.

Trong điều mà ngài gọi là một “xã hội lỏng” (liquid society), việc sống chung thường đóng vai trò như một trải nghiệm gia đình ban đầu, sẵn sàng để được củng cố dần theo thời gian thành một mối quan hệ ổn định hơn.

“Việc sống chung trong hầu hết các trường hợp không nhằm loại trừ giao ước hôn nhân, nhưng là để kiểm chứng tính khả thi của nó,” ngài nói, đồng thời lưu ý rằng sự gia tăng các trường hợp ly thân cũng phản ánh cách hiểu này về mối dây liên kết.

Không lên án, nhưng cũng không xem nhẹ

Đối diện với thực tế này, cha Bozzolo cho rằng Giáo hội “không lên án” những người trẻ xin kết hôn sau khi đã sống chung, nhưng cũng không được phép “xem nhẹ” việc sống chung trước hôn nhân, bởi lẽ “đó không phải là con đường đúng đắn” để tiến tới bàn thờ.

Ngài cũng kêu gọi Giáo hội phá bỏ những định kiến vốn trình bày tình yêu như thể đó chỉ là “một cảm xúc đơn thuần”.

Cha nói, “Tình yêu mang giá trị bản thể luận, chứ không chỉ đơn thuần là giá trị tâm lý, và đó là lý do tại sao hôn nhân là một phương tiện đặc biệt cho mặc khải Kinh thánh về dung mạo của Thiên Chúa.”

Cha Bozzolo nhấn mạnh đến nhu cầu đào tạo linh mục để giúp các linh mục tương lai tái khám phá giá trị quyết định của hôn nhân như một hành vi công khai và mang tính bí tích.

Ngài nói rằng, việc “bày tỏ sự ưng thuận cách công khai và mang tính tôn giáo” ngày nay thường không còn được nhìn nhận là điều tác động căn bản đến sự bền vững của mối dây liên kết, một thực tế mà ngài mô tả là “thách đố mục vụ hàng đầu”.

Hôn nhân không phải là một thủ tục xã hội đơn thuần

Vì thế, ngài khẳng định, điều thiết yếu là Giáo hội phải đào tạo các linh mục có khả năng đồng hành với người trẻ trên hành trình đức tin, trong đó hôn nhân Kitô giáo không phải như một “thủ tục xã hội đơn thuần.”

Cha Bozzolo giải thích rằng mục tiêu là giúp các linh mục đồng hành với các đôi vợ chồng để họ học cách “nhận ra sự hiện diện và hoạt động của Thiên Chúa trong lịch sử cụ thể của mối dây liên kết họ”.

Ngài nói rằng, sự đồng hành như vậy đòi hỏi một “cách tiếp cận mang tính đào tạo” có khả năng kết hợp sự khôn ngoan Kinh thánh, sự hiểu biết thần học, nhận thức về các trào lưu văn hóa đương đại, và sự lắng nghe chăm chú những kinh nghiệm thực tế của các gia đình.

Linh mục cho biết một vấn đề hiện nay giữa các cặp đôi là khuynh hướng tuyệt đối hóa mối quan hệ và đặt những kỳ vọng lên mối dây liên kết vợ chồng mà người kia không thể tự mình gánh vác.

“Chúng ta không thể đặt toàn bộ trách nhiệm về hạnh phúc của mình lên người bạn đời, bởi vì họ sẽ làm chúng ta thất vọng. Đối với điều đó, chúng ta đã có Chúa Giêsu, Đấng Mêsia đích thực,” Cha Bozzolo nói.

Chỉ từ một đức tin có nền tảng vững chắc, ngài nhấn mạnh, con người mới có thể sống đời hôn nhân một cách lành mạnh, thực tế và cởi mở với tính nhưng không, mà không biến người bạn đời thành nguồn ý nghĩa tối hậu.

Vì lẽ đó, và liên quan trực tiếp đến việc đào tạo các linh mục tương lai, Cha Bozzolo nhấn mạnh nhu cầu xây dựng các lộ trình đào tạo trong các chủng viện, nhằm tích hợp những chiều kích này và chuẩn bị cho các mục tử một thừa tác vụ hôn nhân đích thực, bén rễ trong đời sống chứ không chỉ thu hẹp trong các khuôn khổ lý thuyết.

Lần gần đây nhất một vị giáo hoàng triệu tập tất cả các chủ tịch Hội đồng Giám mục trên thế giới là vào tháng Hai năm 2019, khi Đức Giáo hoàng Phanxicô quy tụ các ngài để giải quyết vết thương lạm dụng tính dục trong Giáo hội. Cuộc họp ấy đã đánh dấu một bước chuyển biến trong nhận thức toàn cầu về vấn đề và mở ra khả năng hoạch định một chiến lược dài hạn.

Tri Khoan

Chuyển ngữ từ: ewtnnews