SUY NIỆM CHÚA NHẬT VI THƯỜNG NIÊN - NĂM A

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Để bắt đầu bài chia sẻ hôm nay, tôi xin kể về một người thợ rèn đạo đức. Mỗi ngày ông đều cầu nguyện: "Lạy Chúa, xin cho con giữ trọn luật Ngài". Một đêm nọ, thiên thần hiện ra trao cho ông một sợi dây xích vàng và nói: "Mỗi khi ông giữ được một điều luật bằng lòng mến, sợi xích này sẽ nhẹ đi và biến thành trang sức. Nhưng nếu ông giữ luật chỉ vì sợ hãi hay ép buộc, nó sẽ nặng thêm và trói buộc ông". Cuối đời, người thợ rèn nhận ra rằng: Lề luật không phải là xiềng xích để cầm tù, mà là đôi cánh để bay cao nếu ta biết đặt vào đó một trái tim yêu mến.

Lời Chúa hôm nay, từ sách Huấn Ca đến Tin Mừng Matthêu, đều xoáy sâu vào một sự thật: Thiên Chúa không cần chúng ta giữ luật như một cỗ máy, Người cần chúng ta thực thi lề luật với tư cách là những người con cái tự do.

Mở đầu bài đọc thứ nhất, sách Huấn Ca khẳng định mạnh mẽ: “Trước mặt con người là sự sống và sự chết, sự lành và sự dữ, họ thích thứ nào thì được thứ ấy.” Nhiều người trong chúng ta thường nghĩ giữ đạo là một gánh nặng, là "phải" làm điều này hay "bị" cấm điều kia. Nhưng Lời Chúa nhắc nhớ chúng ta một sự thật khác: Thiên Chúa tôn trọng tự do của con người đến mức Người đặt tương lai của chúng ta vào chính đôi tay mình. Việc tuân giữ giới răn không phải là sự ép buộc nô lệ, mà là sự lựa chọn khôn ngoan của một người yêu mến sự sống. Chúa không muốn những "con rô-bốt" đi lễ, đọc kinh; Người muốn chúng ta tự nguyện chọn Ngài vì biết rằng chỉ trong luật của Ngài, chúng ta mới tìm thấy hạnh phúc đích thực.

Trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu đưa ra một tuyên ngôn gây chấn động: “Ta không đến để hủy bỏ lề luật, nhưng để kiện toàn.” Các luật sĩ và biệt phái thời đó rất giỏi giữ luật hình thức. Họ đếm từng bước chân trong ngày Sabát, họ rửa tay đúng nghi thức... nhưng lòng họ lại xa Chúa. Chúa Giêsu đưa ra một tiêu chuẩn cao hơn: phải công chính hơn các luật sĩ. Người đi sâu vào căn nguyên của hành động – đó là Trái Tim:

• Về tội giết người: Chúa không chỉ cấm hành vi tước đoạt mạng sống. Người cảnh báo rằng sự giận ghét hay những lời lăng mạ như "ngốc", "khùng" đã là mầm mống của tội ác. Khi buông lời xúc phạm, ta đã "giết chết" hình ảnh và phẩm giá của anh em ngay trong lòng mình.

• Về tội ngoại tình: Người nâng cao sự thanh sạch khi khẳng định ngoại tình không chỉ là hành vi thể xác. Một ánh mắt thèm muốn bất chính đã là sự bội phản trong tư tưởng, làm hoen ố sự thánh thiêng của tình yêu.

• Về sự chân thật: Thay vì dùng những lời thề thốt quanh co để che đậy sự dối trá, Chúa mời gọi lối sống ngay chính: "Có thì nói có, không thì nói không".

Chúa Giêsu đang "kiện toàn" luật bằng cách gắn nó với Tình Yêu. Nếu yêu mến ai đó thật lòng, chúng ta không đợi luật cấm mới thôi hại họ, mà còn chủ động làm những gì tốt nhất để họ được hạnh phúc. Nếu yêu mến sự thật, chúng ta không cần thề thốt để chứng minh mình đúng.

Thánh Phaolô trong bài đọc II nói về một sự "khôn ngoan nhiệm mầu" mà thế gian không hiểu được. Thế gian bảo: "Hơi đâu mà nhịn nhục?", "Dại gì mà không hưởng thụ?". Nhưng sự khôn ngoan của người Kitô hữu là nhìn thấy Thiên Chúa trong mọi sự. Tại sao chúng ta phải chấp nhận "móc mắt, chặt tay" (theo nghĩa bóng là từ bỏ những thói hư tật xấu)? Vì chúng ta biết rằng có những điều mắt chưa thấy, tai chưa nghe, lòng người chưa mơ tới mà Thiên Chúa đã dọn sẵn cho kẻ yêu mến Người. Do đó, giữ luật với tình yêu không phải là dại khờ, mà là sự đầu tư khôn ngoan cho hạnh phúc vĩnh cửu.

Thưa anh chị em, đứng trước những tiêu chuẩn cao cả này, có lẽ chúng ta đều cảm thấy một chút "áp lực". Làm sao để giữ mình khỏi một ánh nhìn bất chính, hay kìm nén lời mắng chửi khi cơn giận bùng lên? Thực ra, Chúa không ban lề luật như một gánh nặng để thử thách, nhưng Người lập nên các giới răn như một "bản đồ" dẫn lối đến hạnh phúc. Kiện toàn lề luật không phải là làm nhiều hơn, mà là yêu nhiều hơn. Để lời Chúa thấm đẫm vào từng hơi thở của đời sống, chúng ta được mời gọi thực hành ba bài học sau:

Thứ nhất, vượt lên lối sống đạo "hình thức". Đạo Công giáo không phải là một danh sách các điều cấm để ta trở thành những người "không làm gì xấu". Nếu đi lễ mỗi ngày mà về nhà vẫn oán hận, vẫn nói xấu hàng xóm, thì ta mới chỉ giữ cái "vỏ" bên ngoài. Việc giữ đạo chỉ thực sự giá trị khi nó thúc đẩy ta ra khỏi sự ích kỷ để hòa giải với anh em. Hãy nhớ: Một lời xin lỗi chân thành còn đẹp lòng Chúa hơn một lễ vật xa hoa nhưng thiếu vắng lòng nhân hậu.

Thứ hai, canh phòng "ngăn kéo" tâm hồn. Mọi tội lỗi đều bắt nguồn từ tư tưởng. Vì vậy, hãy tập thói quen xét mình mỗi tối, mở "ngăn kéo" trái tim xem mình đang chứa chấp điều gì: Sự ghen tị? Những ý nghĩ đen tối? Hãy xin Chúa Thánh Thần thanh tẩy những mầm mống này từ gốc rễ. Khi trái tim trong sạch, hành động tự nhiên sẽ thánh thiện.

Cuối cùng, sống chân thật. Trong một xã hội mà sự dối trá đôi khi được coi là "khôn ngoan", người Kitô hữu được mời gọi lội ngược dòng: "Có nói có, không nói không". Sự chân thật là sống đúng với danh xưng con cái Chúa. Hãy để sự minh bạch và chân thành trở thành "thương hiệu" của chúng ta trong kinh doanh và trong giao tiếp hằng ngày.

Tóm lại, luật Chúa là hàng rào bảo vệ, nhưng tình yêu mới là đôi cánh. Khi tuân giữ giới răn bằng lòng mến, cuộc đời chúng ta sẽ trở thành bài giảng sống động nhất về Tin Mừng giữa thế giới hôm nay. Amen.

Linh mục Phaolô Nguyễn Văn Thường

Giám đốc Caritas Thanh Hoá