BÀI SUY NIỆM CHÚA NHẬT XXVI THƯỜNG NIÊN – NĂM A

Lời nói cần đi đôi với việc làm và đời sống cần đi đôi với điều chúng ta tin tưởng

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta thường gặp hai hạng người. Một là những người nói nhiều nhưng làm ít; hai là những người nói ít nhưng làm nhiều. Và có lẽ nhiều người trong chúng ta thường quý trọng hạng người thứ hai hơn, bởi vì họ không cần nói nhiều, nhưng dùng chính việc làm để chứng minh lời nói của mình. Trong đời sống đức tin cũng vậy: điều Thiên Chúa muốn nơi chúng ta không chỉ là những lời nói tốt đẹp, nhưng là một đời sống chân thành, trong đó lời nói phải đi đôi với việc làm.

Trong Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu kể dụ ngôn về hai người con được người cha sai đi làm vườn nho. Dụ ngôn này chỉ được thánh Matthêu ghi lại và là một lời ám chỉ đến những người chống đối Chúa Giêsu, những kẻ đang âm mưu tìm cách sát hại Người. Câu chuyện xem ra rất đơn sơ, đến nỗi những người nghe Chúa kể không nhận ra Người đang nói về chính họ. Vì thế, họ đã trả lời rất đúng theo điều họ nghĩ: người con làm theo ý cha chính là người đã đi làm.

Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu muốn cho thấy điều Thiên Chúa mong muốn nơi con người là sự chân thành. Có thì nói có, không thì nói không; và điều nói ra phải xuất phát từ tâm hồn, đồng thời được thể hiện bằng việc làm. Chúa Giêsu đã thẳng thắn lên án các kinh sư và người Pharisêu, bởi vì họ nói mà không làm. Họ bắt người khác phải giữ Luật, nhưng chính họ lại tìm cách tránh né. Họ đặt lên vai người khác những gánh nặng nặng nề, những điều tỉ mỉ và đôi khi còn bày ra thêm những luật lệ khắt khe, nhưng chính họ lại không muốn mang lấy những gánh nặng ấy. Tệ hơn nữa, họ còn chống lại chính Đấng Thiên Chúa sai đến và chống lại Tin mừng của Người. Vì thế, Chúa Giêsu mới nói với họ một lời thật mạnh mẽ: “Tôi bảo thật các ông: những người thu thuế và những cô gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước các ông” ( Mt 21,31 ).

Người thu thuế và gái điếm là hai hạng người bị xã hội Do thái khinh miệt và loại bỏ. Thế nhưng Chúa Giêsu lại nói rằng họ sẽ vào Nước Thiên Chúa trước những người tự cho mình là đạo đức. Tại sao? Bởi vì họ biết nghe và biết làm. Khi Gioan Tẩy Giả rao giảng sự thống hối, họ đã nghe lời ông và biết hối cải. Trong số những người nghe Chúa Giêsu, cũng có nhiều người từng sống trong tội lỗi, nhưng khi gặp Người, họ đã nhận ra tình thương chân thật. Người đời khinh miệt họ, nhưng Chúa Giêsu lại yêu thương và mở ra cho họ con đường trở về, bởi vì Người đến để cứu chữa những gì đã hư mất.

Văn hào Mauriac từng viết rằng: “trong những tâm hồn trước đây bị lửa dục vọng thiêu đốt, Chúa đến khơi lên một ngọn lửa tình yêu. Họ nhận ra rằng càng là những người tội lỗi, họ càng được Chúa yêu thương và kêu gọi trở về. Đây là một điều thật nghịch lý, nhưng lại là sự nghịch lý của lòng thương xót Thiên Chúa”.

Cả hai người con đều được cha sai đi làm vườn nho. Người thứ nhất thưa: “Con không muốn” ( Mt 21,28 ), nhưng sau đó hối hận và đi làm. Người thứ hai mau mắn thưa: “Vâng, thưa cha!, nhưng rồi lại không đi” ( Mt 21,30 ). Đứa con nói “vâng” mà không làm chính là hình ảnh của những người Do thái, đặc biệt là những người lãnh đạo tôn giáo thời ấy: họ nói mình vâng phục Thiên Chúa, nhưng khi Đấng Thiên Chúa sai đến thì họ lại từ chối Người. Còn người nói “không” nhưng sau đó hối hận và đi làm lại là hình ảnh của những người tội lỗi và dân ngoại, ban đầu họ sống xa Chúa, nhưng sau đó biết tin nhận, sám hối và trở về.

Việc Chúa Giêsu khen người thứ nhất cho chúng ta thấy một điều rất quan trọng: đối với Chúa, điều đáng kể không phải là chúng ta đã từng sai lỗi như thế nào, nhưng là chúng ta có biết hối hận và sửa đổi hay không.Thực ra, sự thay đổi ấy không chỉ là chuyện trong dụ ngôn, nhưng đã xảy ra thật trong cuộc đời của nhiều người: Marria Mađalêna, Giakêu, người phụ nữ Samari, người phụ nữ ngoại tình, người trộm lành... đều là những người đã được biến đổi nhờ gặp Chúa Giêsu. Họ đã từng có một quá khứ không tốt đẹp, nhưng họ không ở lại trong quá khứ ấy. Họ đã biết sám hối, thay đổi và trở về với Chúa.

Tội lỗi là thân phận chung của mọi người. Không ai có thể tự hào rằng mình hoàn toàn không có lỗi. Điều quan trọng là sau khi phạm lỗi, chúng ta có biết đứng lên và trở về hay không.

Hãy nhìn vào thánh Phêrô và Giuđa. Tội chối Chúa của Phêrô và tội bán Chúa của Giuđa đều là những tội rất nặng. Thế nhưng số phận của hai người lại hoàn toàn khác nhau. Phêrô đã khóc lóc, đau đớn và sám hối, nên được Chúa cứu sống và trao cho trách nhiệm chăm sóc đoàn chiên. Còn Giuđa lại rơi vào tuyệt vọng. Qua đó, chúng ta hiểu rằng con đường trở về luôn mở ra cho người biết sám hối, như trong bài đọc thứ nhất diễn tả ( Ed 18,25-28 ).

Có thể nói, chỉ có hai con đường để đến với Chúa: hoặc bằng con đường trong trắng, hoặc bằng con đường hoán cải. Những người đến với Chúa bằng con đường trong trắng có lẽ không nhiều. Chỉ có một số tâm hồn ưu tú, nhờ ơn Chúa, đã có thể đi qua cuộc đời mà không vướng mắc nhiều, không để bụi đường làm cho tâm hồn trở nên nhơ bẩn. Chẳng hạn như thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, thánh Lu-y Gonzaga, thánh Đaminh Saviô...

Còn con đường hoán cải là con đường chung mở ra cho đa số chúng ta. Ngay cả nhiều vị thánh lớn cũng đã phải đi qua con đường này. Thánh Phêrô đã từng chối Chúa nhiều lần, nhưng sau đó được Chúa đặt làm người đứng đầu các Tông đồ. Thánh Phaolô đã từng tham gia bắt bớ các Kitô hữu không thương tiếc, trước khi trở thành vị Tông đồ dân ngoại. Thánh Augustinô đã có nhiều năm sống buông thả trước khi trở về, khóc tội mình đến cạn nước mắt. Thánh Phanxicô Assisi, sau một thời tuổi trẻ ham chơi, đã dấn thân vào con đường hẹp của Tin Mừng và coi ngày mình từ bỏ cuộc sống cũ để theo Chúa như bước khởi đầu của một đời sám hối.

Có một câu chuyện kể về một người vì rượu chè mà bỏ bê gia đình và bỏ cả Chúa. Một hôm, anh lủi thủi bước đi trên đường, cảm thấy chán chường với nếp sống hiện tại của mình. Bỗng anh nhìn thấy một chiếc đinh cũ, cong queo và rỉ sét nằm trong rãnh nước bên đường. Anh nhặt chiếc đinh lên, đem về đặt trên đe, uốn cho nó thẳng lại và đánh sạch lớp rỉ sét. Cuối cùng, chiếc đinh cũ đã trở nên gần như mới. Thành quả nhỏ bé ấy đã đánh động anh. Anh chợt nghĩ rằng: nếu một chiếc đinh cũ kỹ, cong queo và rỉ sét còn có thể được làm cho mới lại, thì cuộc đời của một con người cũng có thể được đổi mới. Từ đó, anh quyết tâm bỏ rượu, trở về với gia đình và trở lại với Chúa.

Câu chuyện ấy cũng có thể là câu chuyện của mỗi người chúng ta. Không ai quá hư hỏng đến mức không thể trở về với Chúa, miễn là người ấy biết thật lòng sám hối và bắt đầu lại. Nhóm Pharisêu ngày xưa bị Chúa lên án dữ dội vì họ sống giả hình: nói nhiều nhưng làm ít, đặt gánh nặng lên vai người khác nhưng lại tìm cách tránh né cho chính mình. Ngày nay cũng vậy. Nếu đã có những người Pharisêu thời xưa, thì chúng ta cũng phải cẩn thận để không trở thành những “Pharisêu” trong thời đại của mình. Chúng ta có thể dạy con cái cần giữ đạo sốt sắng, cần cầu nguyện, sống tốt, tham dự Thánh lễ nhưng chính mình lại lười biếng tham dự Thánh lễ, cầu nguyện và tìm cách tự miễn cho mình. Trong đời sống cộng đoàn cũng vậy. Có khi chúng ta muốn người khác góp phần xây dựng cộng đoàn, nhưng chính mình lại tìm cách lẩn tránh trách nhiệm. Khi vào nhà thờ đọc kinh, có người không ai đọc to bằng; nhưng khi ra khỏi nhà thờ, cũng có khi không ai chửi nhau to bằng. Người ta có một câu nói mỉa mai về những người sống như thế: “Miệng thì Lạy Chúa, nhưng giắt búa sau lưng”.

Lời Chúa hôm nay nhắc nhở chúng ta: lời nói cần đi đôi với việc làm, đời sống cần đi đôi với điều chúng ta tin tưởng. Chúng ta hãy thử nhìn lại cuộc sống của mình: những suy nghĩ, lời nói và việc làm của chúng ta có thống nhất với đức tin hay không? Chúng ta có thực sự sống như những người tin rằng mình có Thiên Chúa, có sự sống đời sau và sẽ phải trả lời trước mặt Người hay không? Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta biết sống chân thành trước mặt Chúa và trước mặt anh chị em mình, để lời chúng ta nói ra không chỉ dừng lại nơi môi miệng, nhưng được thể hiện bằng chính cuộc sống hằng ngày. Điều quan trọng là làm theo thánh ý Chúa chứ không phải chỉ luôn miệng nói “vâng, vâng, dạ, dạ”.

                                                                              Linh mục Giuse Phan Cảnh

                                                             ĐCV Thánh Phaolo Lê Bảo Tịnh Thanh Hóa