'Công Lý Phục Hồi' Giúp Cha Mẹ Ann Grosmaire Có Cơ Hội Lên Tiếng

"CÔNG LÝ PHỤC HỒI" GIÚP CHA MẸ ANN GROSMAIRE CÓ CƠ HỘI LÊN TIẾNG

Chuyển ngữ: Lm. Titô Trần Nguyên Lãm

WHĐ (20/10/2026) - Thầy Phó tế Andy và bà Kate Grosmaire chia sẻ về việc đối diện với người đã sát hại con gái mình đã giúp họ tìm kiếm trách nhiệm và sự chữa lành như thế nào, nhờ được nâng đỡ bởi đức tin Công giáo và niềm tin vào khả năng hoán cải của con người.

Sau khi con gái Ann bị bạn trai sát hại, Thầy Phó tế Andy và bà Kate Grosmaire mong muốn nói với anh ta về những tổn thương mà cái chết của Ann đã gây ra cho gia đình họ. Họ cũng muốn có tiếng nói trong việc xác định cách thức anh ta phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

“Công lý phục hồi (Restorative justiice) đã giúp chúng tôi có tiếng nói và có quyền tham gia quyết định những điều mà chúng tôi mong muốn được thực hiện”, Thầy Phó tế Andy chia sẻ với Vatican News.

Ann mới 19 tuổi khi bị Conor McBride bắn tại Tallahassee, bang Florida, vào Chúa nhật Lễ Lá năm 2010. Cô qua đời vài ngày sau đó. Conor vốn là người quen thân của gia đình, từng sống cùng họ trong vài tháng.

Công lý phục hồi là phương thức đưa những người chịu tổn hại do tội phạm gây ra vào một cuộc đối thoại có sự hỗ trợ, cùng với người phải chịu trách nhiệm về hành vi phạm tội. Mục đích là giúp người phạm tội nhìn nhận những tổn hại mình đã gây ra và tìm cách khắc phục. Cuộc đối thoại này nhằm tạo không gian để lắng nghe những nhu cầu của nạn nhân, đồng thời mở ra con đường phục hồi và tái hòa nhập cho người phạm tội.

Đối với gia đình Grosmaire, điều đó có nghĩa là họ được tham gia định hình bản án, trong khi phải đối diện với nỗi mất mát mà không một bản án nào có thể bù đắp.

Bà Kate nhớ lại rằng ban đầu, bà không kỳ vọng những mong muốn của gia đình mình sẽ có nhiều ảnh hưởng trong tiến trình pháp lý. Tuy nhiên, cuộc gặp với bà Sujatha Baliga, người điều phối tiến trình, đã mở ra một khả năng khác.

Hai vợ chồng đã dành nhiều tháng chuẩn bị, suy nghĩ về những điều họ muốn nói.

Cuối cùng, họ ngồi lại với Conor, cha mẹ anh, các đại diện pháp lý và cha xứ của gia đình. Họ có thể kể về Ann và đặt những câu hỏi liên quan đến cái chết của con gái mình.

Thầy Phó tế Andy từng day dứt với cảm giác mình đã không bảo vệ được con gái. Khi nghe Conor giải thích những gì đã xảy ra, ông dần nhận ra rằng có những điều nằm ngoài khả năng ngăn chặn của mình.

“Sau khi hỏi anh ta chuyện gì đã xảy ra, tôi nhận ra rằng mình không thể làm gì khác để ngăn chặn điều đó”, ông nói.

Ông cũng nhắc đến nỗi bất an mà các gia đình có thể phải chịu đựng sau một cái chết do bạo lực, nhất là khi người gây ra cái chết không nói gì. Trong sự im lặng ấy, ông cho biết, người thân có thể hình dung ra vô số khả năng khác nhau.

Cuộc đối thoại đã giúp gia đình Grosmaire trực tiếp nghe lời kể của Conor và bày tỏ phản hồi của mình. Đối với bà Kate, cuộc trò chuyện ấy đã mở đầu cho tiến trình chữa lành.

Cuộc gặp gỡ cũng đòi hỏi Conor phải lắng nghe nỗi đau mà anh đã gây ra. Theo Thầy Phó tế Andy, sau này Conor cho biết việc phải trực tiếp đối diện với gia đình trong vòng tròn đối thoại còn khó khăn hơn bất cứ điều gì anh từng trải qua trong tù.

Gia đình Grosmaire đề nghị mức án từ 10 đến 15 năm tù, sau đó là thời gian quản chế, kèm theo các điều kiện như tham gia những khóa học kiểm soát cơn giận, lên tiếng về bạo lực trong các mối quan hệ hẹn hò ở tuổi vị thành niên và tình nguyện phục vụ trong những lĩnh vực mà Ann từng quan tâm. Họ cũng khẳng định rõ rằng sẽ không bao giờ yêu cầu áp dụng án tử hình.

Những đề xuất của họ đã góp phần định hình thỏa thuận nhận tội, dẫn đến bản án 20 năm tù, tiếp theo là 10 năm quản chế, cùng với các điều kiện bổ sung nói trên.

Theo Mạng lưới Công giáo Vận động chấm dứt án tử hình (Catholic Mobilizing Network), tổ chức cộng tác với vợ chồng Grosmaire, vào thời điểm đó, tiến trình này còn ít được biết đến tại Tallahassee và chưa từng được áp dụng đối với một vụ án có thể dẫn đến án tử hình.

Bà Kate cho biết Conor đã hoàn thành các khóa học kiểm soát cơn giận và hiện còn giúp những người nam khác đang bị giam giữ tham gia các khóa học ấy. Anh cũng đã ghi hình một thông điệp truyền thông phục vụ lợi ích công cộng về bạo lực trong các mối quan hệ hẹn hò ở tuổi vị thành niên, đồng thời dành thời gian làm công việc tình nguyện trong tù.

Bà tin rằng việc chấp nhận trách nhiệm đã làm thay đổi cách Conor bắt đầu chấp hành bản án. Anh không còn có thể đơn giản đổ lỗi cho hệ thống về hoàn cảnh hiện tại của mình.

“Điều đó cũng trao cho anh cơ hội được đón nhận ơn cứu chuộc, điều mà chúng tôi biết anh vẫn có thể đạt tới”, bà nói.

Quyết định tha thứ của hai vợ chồng đã có trước khi tiến trình công lý phục hồi diễn ra. Bà Kate nhấn mạnh rằng bà Baliga đã phân biệt rõ một điều: tha thứ không phải là điều kiện bắt buộc để tham gia công lý phục hồi. Một người có thể bước vào cuộc đối thoại trong tâm trạng giận dữ, nhưng vẫn mong muốn có một cuộc trò chuyện chân thành về những tổn hại mà mình đã phải chịu đựng.

Tha thứ cũng không nhất thiết đòi hỏi phải hòa giải. Bà Kate cho biết hai người con gái còn sống của vợ chồng bà đã tha thứ cho Conor theo cách riêng của mình, nhưng không cảm thấy bị buộc phải duy trì liên lạc với anh.

Bà Kate và Thầy Phó tế Andy vẫn tiếp tục trò chuyện với Conor, nhưng Thầy Phó tế Andy khẳng định rằng ông không xem việc đồng hành với anh là một dự án phải theo đuổi suốt đời.

Đức tin đã chuẩn bị cho hai vợ chồng bước vào hành trình tha thứ đầy khó khăn này. Cả hai từng phục vụ trong thừa tác vụ cầu nguyện chữa lành tại giáo xứ. Bà Kate là thành viên Dòng Ba Phanxicô tại thế; bà đã cầu nguyện xin Chúa ban cho mình khả năng tha thứ lớn lao hơn và nhận thấy sự bình an mà việc tha thứ mang lại cho người khác.

Bà Kate chia sẻ: “Tôi biết rằng nếu muốn có bình an trong cuộc sống, tôi phải tha thứ, và rồi bình an sẽ đến, và điều đó thực sự đã xảy ra.”

Khi Ann qua đời, Thầy Phó tế Andy vẫn đang trong thời gian đào tạo để lãnh nhận chức phó tế. Ông tin rằng nếu cứ nuôi dưỡng lòng oán giận, ông đã không thể trở thành một phó tế.

“Tôi không muốn cùng Conor bước vào nhà tù”, ông nói, đồng thời mô tả lựa chọn ngược lại là tự giam mình trong “nhà tù của chính tâm hồn tôi”.

Ngày nay, hai vợ chồng tích cực cổ võ công lý phục hồi thông qua các buổi chia sẻ công khai và Quỹ Ann Grosmaire “Be The Change” (Hãy là sự thay đổi), do họ thành lập nhằm thúc đẩy việc thực hành tha thứ và công lý phục hồi.

Ann vẫn sống động trong ký ức của gia đình như một cô gái trẻ yêu thương động vật và từng hy vọng thành lập một trung tâm phục hồi dành cho các loài vật. Bà Kate mong muốn di sản mà con gái để lại giờ đây còn nói lên những giá trị của tình yêu, sự tha thứ và ơn cứu chuộc.

Nỗi đau mất con vẫn tiếp tục hiện diện, đặc biệt vào những dịp nghỉ lễ và các cuộc sum họp gia đình, khi sự vắng mặt của Ann trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, sự tha thứ đã giúp họ tìm được bình an ngay giữa nỗi đau thương ấy.

“Nhưng rồi bạn nhớ rằng mình đã tha thứ, và khi ấy, ngay trong khoảnh khắc đau buồn có thể vô cùng mãnh liệt, bạn vẫn có thể nhận ra rằng bình an vẫn hiện diện nơi đó”, bà Kate nói. “Vì thế, chúng ta có thể có những ngày buồn khổ, nhưng không nhất thiết phải sống cả cuộc đời trong buồn khổ.”